അപകടത്തിന്റെ സഹയാത്റികർ

തി​രു​വ​ന​ന്ത​പു​ര​ത്തു​കാർ കു​ടി​വെ​ള്ള പൈ​പ്പ് ലൈ​നി​ന്   അ​ടു​ത്താ​ണ് താ​മ​സ​മെ​ങ്കിൽ കൊ​ച്ചി​ക്കാർ പ​ല​ത​രം      ഗ്യാ​സ് പൈ​പ്പ് ലൈ​നു​ക​ൾ​ക്കു മു​ക​ളി​ലാ​ണ് ജീ​വി​ക്കു​ന്ന​ത്. പ​ല​ത​രം കേ​ബി​ളു​ക​ളും പൈ​പ്പ് ലൈ​നു​ക​ളും നാ​ടെ​ങ്ങും റോ​ഡു​ക​ൾ​ക്കൊ​പ്പം പാ​യു​ന്നു​ണ്ട്. ആ റോ​ഡു​ക​ളി​ലൂ​ടെ​യാ​ണ് പാ​ച​ക​വാ​ത​ക​വും മാ​രക രാ​സ​വ​സ്​​തു​ക്ക​ളും       നി​റ​ച്ച വൻ ടാ​ങ്ക​റു​കൾ ചീ​റി​പ്പാ​യു​ന്ന​ത്. 

പ്റൊ​ഫ. ര​ഘു​നാ​ഥൻ ഇ​നി​യും ആ ആ​ഘാ​ത​ത്തി​ൽ​നി​ന്ന് മു​ക്ത​നാ​യി​ട്ടി​ല്ല. തി​രു​വ​ന​ന്ത​പു​രം ന​ഗ​ര​ത്തി​ലേ​ക്കു കു​ടി​വെ​ള്ള​മെ​ത്തി​ക്കു​ന്ന കൂ​റ്റൻ പൈ​പ്പ് പൊ​ട്ടി​യ​പ്പോൾ ത​ല​നാ​രി​ഴ​യ്​​ക്കാ​ണ് അ​ദ്ദേ​ഹ​വും കു​ടും​ബ​വും ര​ക്ഷ​പ്പെ​ട്ട​ത്. പ​ക്ഷേ അ​ദ്ദേ​ഹ​ത്തെ അ​ല​ട്ടു​ന്ന പ്റ​ശ്​​നം അ​ധി​കൃ​ത​രു​ടെ നി​സം​ഗ​ത​യാ​ണ്.

ഉ​ത്ത​ര​വാ​ദി​ത്തമു​ള്ള സ്ഥാ​ന​ങ്ങ​ളിൽ ഇ​രി​ക്കു​ന്ന​വർ കു​റ്റ​ക​ര​മായ നി​സം​ഗത പു​ല​ർ​ത്തി​യാൽ അ​തി​ന് ഇ​ര​യാ​കേ​ണ്ടി​വ​രു​ന്ന​ത് എ​ന്നും സാ​ധാ​ര​ണ​ക്കാ​രാ​ണ്. ഉ​ന്നത പ​ദ​വി​ക​ളി​ലി​രി​ക്കു​ന്ന​വ​രും ഇ​തേ സ​മൂ​ഹ​ത്തി​ലു​ള്ള​വർ ത​ന്നെ. പ​ക്ഷേ അ​വർ ഇ​നി അ​ക്കാ​ര്യം ഓ​ർ​മ്മി​ക്ക​ണ​മെ​ങ്കിൽ റി​ട്ട​യർ ആ​ക​ണം. അ​ന്ന് പൗ​രാ​വ​കാശ സം​ഘ​ട​ന​ക​ളു​ടെ​യും പ​രി​സ്ഥി​തി സം​ഘ​ട​ന​ക​ളു​ടെ​യും മ​നു​ഷ്യാ​വ​കാശ സം​ഘ​ട​ന​ക​ളു​ടെ​യും ത​ല​പ്പ​ത്തി​രു​ന്ന് സാ​ധാ​ര​ണ​ക്കാ​ർ​ക്കു​വേ​ണ്ടി അ​വർ ശ​ബ്‌​‌​ദി​ക്കു​ന്ന​ത് ന​മു​ക്കു കാ​ണാം.

തി​രു​വ​ന​ന്ത​പു​രം എം.​ജി. കോ​ളേ​ജിൽ നി​ന്നു വി​ര​മി​ച്ച് പാ​പ്പ​നം​കോ​ട്ടു​നി​ന്ന് സ്വ​ന്തം ഗ്റാ​മ​മായ അ​ര​ശു​പ​റ​ന്പി​ലേ​ക്കു മാ​റു​ന്പോൾ സ്വ​സ്ഥ​ജീ​വി​ത​മാ​യി​രു​ന്നു മ​ന​സി​ൽ. മ​ക്കൾ ഇ​രു​വ​രും വി​വാ​ഹി​ത​രാ​യി ജോ​ലി​സ്ഥ​ല​ത്താ​ണ്. പു​രാ​വ​സ്​​തു ശേ​ഖ​ര​ണ​ത്തി​ലും മ​റ്റും അ​തീവ താ​ത്പ​ര്യ​മു​ള്ള​തി​നാൽ ര​ണ്ടു​നില വീ​ടി​ന്റെ ടെ​റ​സിൽ ഒ​രു നാ​ട്ട​റി​വു മ്യൂ​സി​യം തു​ട​ങ്ങി. കാ​ർ​ഷിക കേ​ര​ളം ഉ​പ​യോ​ഗി​ച്ചി​രു​ന്ന എ​ല്ലാ സാ​മ​ഗ്റി​ക​ളും ഭാ​വി​ത​ല​മു​റ​യ്​​ക്കാ​യി ത​പ്പി​പ്പി​ടി​ച്ചെ​ടു​ത്തു. ഉ​ര​ലും മ​ര​ക്കു​ഴ​വി​ക​ളും മ​ൺ​പാ​ത്റ​ങ്ങ​ളും താ​ളി​യോ​ല​ക​ളും ദാ​രു​ശി​ല്‌​പ​​​ങ്ങ​ളും തു​ട​ങ്ങി പ​തി​റ്റാ​ണ്ടു മു​ൻ​പ് ഉ​പ​യോ​ഗി​ച്ചി​രു​ന്ന​തും ഇ​ന്ന് പ​ഴയ ത​ല​മു​റ​യു​ടെ ഓ​ർ​മ്മ​യി​ലു​ള്ള​തു​മാ​യ​തെ​ല്ലാം അ​വി​ടെ സ്ഥാ​നം​പി​ടി​ച്ചു.

അ​ങ്ങ​നെ ജീ​വി​തം സ്വ​ച്‌​ഛ​മാ​യി മു​ന്നോ​ട്ടു​പോ​കു​ന്ന​തി​നി​ടെ,​ വീ​ടി​നു മു​ന്നി​ലെ റോ​ഡിൽ ഭൂ​മി​യിൽ നി​ന്നൊ​രു നീ​രു​റവ പ്റൊ​ഫ​സ​റു​ടെ ക​ണ്ണി​ൽ​പ്പെ​ട്ടു. നെ​ടു​മ​ങ്ങാ​ട്ടു​കാ​ർ​ക്ക് അ​ത് പ്റ​ത്യേ​കം പ​റ​ഞ്ഞു​കൊ​ടു​ക്കേ​ണ്ട കാ​ര്യ​മി​ല്ല. അ​രു​വി​ക്ക​ര​യി​ൽ​നി​ന്ന് തി​രു​വ​ന​ന്ത​പു​രം ന​ഗ​ര​ത്തി​ലേ​ക്കു കു​ടി​വെ​ള്ള​മെ​ത്തി​ക്കു​ന്ന പൈ​പ്പ് അ​തു​വ​ഴി​യാ​ണ് ക​ട​ന്നു​പോ​കു​ന്ന​ത്. അ​തിൽ ചോ​ർ​ച്ച​യു​ണ്ടാ​കു​ന്ന​തും പൊ​ട്ടു​ന്ന​തു​മെ​ല്ലാം സം​ഭ​വ്യ​മാ​ണ്.

പ്റൊ​ഫ​സർ ഉ​ട​ൻ​ത​ന്നെ ജല അ​തോ​റി​ട്ടി ഓ​ഫീ​സിൽ വി​ളി​ച്ച് വി​വ​രം ധ​രി​പ്പി​ച്ചു. ആ​ളെ ഉ​ടൻ അ​യ​ക്കാ​മെ​ന്നു മ​റു​പ​ടി​യും കി​ട്ടി. ഒ​രാ​ഴ്​ച ക​ട​ന്നു​പോ​യി​ട്ടും ആ​രും എ​ത്തി​യി​ല്ല. ഇ​ത്ത​വണ പ​ഞ്ചാ​യ​ത്തി​ലും കാ​ര്യം പ​റ​ഞ്ഞു. ശ്റ​മി​ക്കാ​മെ​ന്ന് അ​വർ ഉ​റ​പ്പു​കൊ​ടു​ത്തു. ലീ​ക്കു​ണ്ടാ​യാൽ ആ​രും വ​രി​ല്ല,​ പൊ​ട്ടി​ക്ക​ഴി​ഞ്ഞേ വ​രൂ​വെ​ന്ന് നാ​ട്ടു​കാ​രിൽ ചി​ലർ അ​നു​ഭ​വ​സാ​ക്ഷ്യം പ​റ​ഞ്ഞു.
ആ​ഴ്​​ച​കൾ ക​ട​ന്നു​പോ​യി. ചോ​ർ​ച്ച അ​ഭം​ഗു​രം തു​ട​ർ​ന്നു. ച​രൽ റോ​ഡി​ലെ മ​ണ്ണ് ഒ​ലി​ച്ചു​പോ​യി കു​ഴി​കൾ രൂ​പ​പ്പെ​ട്ടു. ഒ​ന്ന​ര​മാ​സ​മാ​യി​ട്ടും ആ​രും തി​രി​ഞ്ഞു​നോ​ക്കി​യി​ല്ല.

ഒ​രു രാ​ത്റി. താ​ഴ​ത്തെ നി​ല​യി​ലെ കി​ട​പ്പു​മു​റി​യിൽ ഭാ​ര്യ​യും മ​ക​ളും മ​ക​ളു​ടെ പ്റ​സ​വി​ച്ച് ആ​റു മാ​സ​മാ​കാ​ത്ത കു​ഞ്ഞും കി​ട​ന്നു​റ​ങ്ങു​ന്നു. പ്റൊ​ഫ​സർ മു​ക​ളി​ല​ത്തെ മു​റി​യിൽ ത​ന്റെ കാ​ഞ്ഞി​ര​ക്ക​ട്ടി​ലിൽ വാ​യി​ച്ചു​കി​ട​ന്ന് ഉ​റ​ങ്ങി​പ്പോ​യി. രാ​ത്റി എ​പ്പോ​ഴോ വ​ലി​യൊ​രു ശ​ബ്​​ദം കേ​ട്ടു​ണ​ർ​ന്നു. വീ​ടീ​നു മു​ന്നി​ലു​ള്ള ഭീ​മൻ പൈ​പ്പ് പൊ​ട്ടി​യ​താ​ണ്. അ​തി​ശ​ക്ത​മായ വെ​ള്ള​ത്ത​ള്ളൽ വീ​ടി​നു നേ​ർ​ക്ക്. ര​ണ്ടു​നില ഉ​യ​ര​ത്തിൽ വെ​ള്ളം ചീ​റി​യ​ടി​ച്ചു.

നി​മി​ഷ​ങ്ങ​ൾ​ക്ക​കം വീ​ടി​ന്റെ പ​ടി​പ്പു​ര​യും പ്റ​ധാ​ന​വാ​തി​ലും വെ​ള്ളം ത​ക​ർ​ത്തെ​റി​ഞ്ഞു. ജ​ന​ൽ​ച്ചി​ല്ലു​കൾ ത​ക​ർ​ത്തു​കൊ​ണ്ട് മു​റി​ക്കു​ള്ളി​ലേ​ക്ക് വെ​ള്ളം കു​തി​ച്ചെ​ത്തി. വെ​ള്ള​ത്തോ​ടൊ​പ്പം ക​ല്ലും മ​ണ്ണും അ​ടി​ച്ചു​ക​യ​റി. ശ​ബ്‌​ദം കേ​ട്ട് ഓ​ടി​യെ​ത്തിയ അ​യ​ൽ​ക്കാർ താ​ഴ​ത്തെ മു​റി​യിൽ അ​ന്പ​ര​ന്നു​നി​ന്ന അ​മ്മ​യെ​യും കു​ഞ്ഞി​നെ​യും അ​മ്മൂ​മ്മ​യെ​യും ഉ​ട​ൻ​ത​ന്നെ അ​വി​ടെ നി​ന്നു ര​ക്ഷി​ച്ചു​മാ​റ്റി.

വെ​ള്ള​ത്തി​ന്റെ തി​ര​ത​ള്ള​ലിൽ എ​ങ്ങ​നെ​യോ വൈ​ദ്യു​തി ബ​ന്ധം വി​ച്‌​ഛേ​ദി​ക്ക​പ്പെ​ട്ടി​രു​ന്നു. കു​റ്റാ​ക്കു​റ്റി​രു​ട്ട​ത്ത് വെ​ള്ള​വും മ​ണ്ണും ജ​നൽ ത​ക​ർ​ത്ത​പ്പോൾ പൈ​പ്പ് പൊ​ട്ടി​യ​താ​കാ​മെ​ന്ന അ​റി​വ് പ്റൊ​ഫ​സ​ർ​ക്കു​ണ്ടാ​യി. ക​ട്ടിൽ അ​പ്പോ​ഴേ​ക്കും വെ​ള്ള​ത്തിൽ തോ​ണി​പോ​ലെ ആ​യി. ഒ​ഴു​ക്കി​ന്റെ ശ​ക്തി​യിൽ മു​റി​യു​ടെ വാ​തി​ല​ട​ഞ്ഞ് മു​റി ഒ​രു ജ​ല​സം​ഭ​ര​ണി​യാ​യി.

സു​നാ​മി പോ​ലെ ജ​ല​നി​ര​പ്പ് ഉ​യ​ർ​ന്ന​പ്പോൾ ആ​ദ്യം എ​ന്തു​ചെ​യ്യ​ണ​മെ​ന്ന​റി​യാ​തെ വി​ഷ​മി​ച്ച പ്റൊ​ഫ​സർ ഷെ​ൽ​ഫ് സ്‌​പേ​സിൽ പി​ടി​ച്ചു​നി​ന്നു. താ​ഴെ നി​ന്ന് ആ​ളു​കൾ ഓ​ടി​വ​രു​ന്ന ശ​ബ്‌​ദം കേ​ട്ടു. അ​പ്പോ​ഴേ​ക്കും വെ​ള്ളം ക​ഴു​ത്ത​റ്റ​മാ​യി. ഉ​ടൻ ത​ന്നെ നീ​ന്തി ഫാ​നി​ന്റെ ഹു​ക്കിൽ പി​ടി​ച്ചു. തല മേ​ൽ​ക്കൂ​ര​യി​ലി​ടി​ച്ചു. ഓ​ടി​ക്കൂ​ടി​യ​വർ വാ​തിൽ ത​ള്ളി​നോ​ക്കി. വെ​ള്ള​ത്തി​ന്റെ സ​മ്മ​ർ​ദ്ദ​ത്തിൽ വാ​തിൽ തു​റ​ന്നി​ല്ല.

‘​‘​നി​ങ്ങ​ളാ​രെ​ങ്കി​ലും മ​ഴു​വെ​ടു​ത്ത് വാ​തിൽ വെ​ട്ടി​പ്പൊ​ളി​ക്ക് ’​’​പ്റൊ​ഫ​സർ നി​ർ​ദ്ദേ​ശി​ച്ചു. അ​ങ്ങ​നെ​യാ​രോ വാ​തിൽ വെട്ടി​പ്പൊ​ളി​ച്ചു. അ​വ​രെ ത​ട്ടി​നീ​ക്കി വെ​ള്ളം പു​റ​ത്തേ​ക്കൊ​ഴു​കി. ക​ല്ലും മ​ണ്ണും കു​പ്പി​ച്ചി​ല്ല​ുകളും വ​ന്ന​ടി​ച്ച് പ്റൊ​ഫ​സ​റു​ടെ ദേ​ഹ​മാ​സ​ക​ലം മു​റി​വേ​റ്റ​തൊ​ഴി​ച്ചാൽ അ​ത്ഭു​ത​ക​ര​മാ​യി ആ കു​ടും​ബം ര​ക്ഷ​പ്പെ​ട്ടു. വെ​ള്ള​ത്തി​ന്റെ കു​ത്തൊ​ഴു​ക്കിൽ അ​ദ്ദേ​ഹ​ത്തി​ന്റെ വീ​ട്ടി​ലെ സാ​ധ​ന​സാ​മ​ഗ്റി​കൾ പ​ല​തും ഒ​ലി​ച്ചു​പോ​യി. അ​വ​യെ മ​ണ്ണു മൂ​ടി​ക്ക​ള​ഞ്ഞു. മു​റ്റ​ത്തു​കി​ട​ന്ന കാ​റും ചെ​ളി​യിൽ പു​ത​ഞ്ഞു.

വി​വ​ര​മ​റി​ഞ്ഞ് രാ​ഷ്​​ട്റീയ നേ​താ​ക്ക​ളും ജ​ന​പ്റ​തി​നി​ധി​ക​ളും ജ​ല​അ​തോ​റി​ട്ടി ഉ​ദ്യോ​ഗ​സ്ഥ​രും ഓ​ടി​യെ​ത്തി. പല ഉ​റ​പ്പു​ക​ളും ന​ൽ​കി. പ​ക്ഷേ ഒ​ന്നും ന​ട​ന്നി​ല്ല. ന​ഷ്​​ട​പ​രി​ഹാ​രം അ​നു​വ​ദി​ക്കാൻ നി​യ​മ​ത്തിൽ വ്യ​വ​സ്ഥ​യി​ല്ലെ​ന്നാ​ണ് അ​ധി​കൃ​തർ പ​റ​യു​ന്ന​ത്. അ​തി​നു കാ​ത്തു​നി​ൽ​ക്കാ​തെ വീ​ട് ര​ണ്ടാ​മ​തും ശ​രി​യാ​ക്കു​ന്ന തി​ര​ക്കി​ലാ​ണ് പ്റൊ​ഫ​സർ ര​ഘു​നാ​ഥ​ൻ. ന​ഷ്​​ടം അ​ദ്ദേ​ഹ​ത്തി​ന്റേ​തു മാ​ത്റ​മാ​ണ​ല്ലോ.

തി​രു​വ​ന​ന്ത​പു​ര​ത്തു​കാർ കു​ടി​വെ​ള്ള പൈ​പ്പ് ലൈ​നി​ന് അ​ടു​ത്താ​ണ് താ​മ​സ​മെ​ങ്കിൽ കൊ​ച്ചി​ക്കാർ പ​ല​ത​രം ഗ്യാ​സ് പൈ​പ്പ് ലൈ​നു​ക​ൾ​ക്കു മു​ക​ളി​ലാ​ണ് ജീ​വി​ക്കു​ന്ന​ത്. പ​ല​ത​രം കേ​ബി​ളു​ക​ളും പൈ​പ്പ് ലൈ​നു​ക​ളും നാ​ടെ​ങ്ങും റോ​ഡു​ക​ൾ​ക്കൊ​പ്പം പാ​യു​ന്നു​ണ്ട്. ആ റോ​ഡു​ക​ളി​ലൂ​ടെ​യാ​ണ് പാ​ച​ക​വാ​ത​ക​വും മാ​രക രാ​സ​വ​സ്​​തു​ക്ക​ളും നി​റ​ച്ച വൻ ടാ​ങ്ക​റു​കൾ ചീ​റി​പ്പാ​യു​ന്ന​ത്. ഇ​ത്ത​രം അ​പ​ക​ട​ങ്ങ​ൾ​ക്ക​രി​കിൽ താ​മ​സി​ക്കു​ന്ന​വ​ർ​ക്ക് അ​വ​രു​ടെ​ത​ല്ലാ​ത്ത കു​റ്റം കൊ​ണ്ട് അ​പ​ക​ടം സം​ഭ​വി​ക്കു​ന്പോൾ അ​തി​ന് പ​രി​ഹാ​ര​ന​ട​പ​ടി​യി​ല്ലെ​ന്നു വ​രു​ന്ന​ത് പ​രി​ഷ്​​കൃത സ​മൂ​ഹ​ത്തി​ന് അ​പ​മാ​ന​ക​ര​മാ​ണ്.

നാ​ട്ടിൽ ഏ​തു വി​ക​സന പ്റ​വൃ​ത്തി​കൾ ന​ട​ക്കു​ന്പോ​ഴും അ​തി​നു വില ന​ൽ​കേ​ണ്ടി വ​രു​ന്ന ജ​ന്മ​ങ്ങ​ളു​ണ്ട്. അ​വ​രു​ടെ ത്യാ​ഗ​വും ന​ഷ്​​ട​വും ഗു​ണ​ഭോ​ക്താ​ക്കൾ ഓ​ർ​മ്മി​ക്കാ​റി​ല്ല. ഗു​ണ​ഫ​ല​ങ്ങൾ എ​ത്തി​ക്കു​ന്ന​തി​ലു​ള്ള അ​ത്യു​ൽ​സാ​ഹ​ത്തി​ന്റെ പ​ത്തി​ലൊ​ന്ന് ദോ​ഷ​ഫ​ല​ങ്ങൾ പ്റ​തി​രോ​ധി​ക്കു​ന്ന​തിൽ കാ​ണി​ക്കേ​ണ്ട​ത​ല്ലേ? ചോ​ർ​ച്ച ക​ണ്ടെ​ന്നു പ​രാ​തി ല​ഭി​ച്ച ദി​വ​സം ര​ണ്ടോ,​ മൂ​ന്നോ മ​ണി​ക്കൂർ ചെ​ല​വ​ഴി​ച്ചി​രു​ന്നെ​ങ്കിൽ ഒ​ഴി​വാ​ക്കാ​മാ​യി​രു​ന്ന ദു​ര​ന്ത​മാ​ണ് അ​ലം​ഭാ​വം കൊ​ണ്ട് ക്ഷ​ണി​ച്ചു​വ​രു​ത്തി ജ​ന​ത്തി​ന്റെ ത​ല​യ്​​ക്ക് കെ​ട്ടി​വ​ച്ച​ത്.

വേ​ണ്ട,​ അ​പ​ക​ടം ന​ട​ന്നു​ക​ഴി​ഞ്ഞ് സ​ഹാ​യം ന​ൽ​കേ​ണ്ട. അ​പ​ക​ടം സം​ഭ​വി​ക്കാ​തി​രി​ക്കാ​നു​ള്ള മു​ൻ​ക​രു​ത​ലു​കൾ എ​ടു​ക്കാ​മ​ല്ലോ. അ​പ​ക​ട​സാ​ദ്ധ്യത ചൂ​ണ്ടി​ക്കാ​ണി​ക്കു​ന്പോ​ഴും പ​രാ​തി​കൾ പ​റ​യു​ന്പോ​ഴും അ​വ​യു​ടെ നി​ജ​സ്ഥി​തി പ​രി​ശോ​ധി​ക്കേ​ണ്ട​വർ ആ ഉ​ത്ത​ര​വാ​ദി​ത്വം നി​റ​വേ​റ്റു​ന്ന​തു കാ​ണാ​നാ​ണ് ജ​നം ആ​ഗ്റ​ഹി​ക്കു​ന്ന​ത്.

പ്റതീക്ഷയുടെ പ്റകാശം അസ്​തമിക്കാറില്ല

 

 ‘ദുരന്തത്തിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെടുന്പോൾ സത്യത്തിൽ ഞാൻ എന്നെ തോൽപ്പിക്കുകയായിരുന്നു. എന്നും എല്ലാത്തിനോടും തോൽക്കാൻ വിധിക്കപ്പെട്ടവനാണു ഞാൻ എന്ന എന്റെ ധാരണ തെറ്റി. അതോടെ ഞാൻ പുതിയൊരാളായി.’

ഏറ്റവും പ്റതികൂലമായ കാലാവസ്ഥ. അപരിചിതമായ ഭൂപ്റദേശം. മനസിലാക്കാൻ ബുദ്ധിമുട്ടുള്ള ഭാഷ. ചുറ്റുപാടും എന്തൊക്കെയോ ഭീതിജനകമായത് സംഭവിക്കുന്ന പ്റതീതി. ഏതോ ഭീകര ലോകത്തേക്ക് പൊടുന്നനെ എടുത്തെറിയപ്പെട്ടതുപോലെ. ഉത്തരാഖണ്ഡ് സംസ്ഥാനത്തെ തീർത്ഥാടക കേന്ദ്റങ്ങളിലേക്കു പോയ മലയാളികൾ ഉൾപ്പെടെയുള്ളവർ പ്റളയതാണ്ഡവത്തിനു മുന്നിൽ ഒറ്റപ്പെട്ടുപോയതിനെ കുറിച്ച് ഓർമ്മിച്ചാൽത്തന്നെ ഭയമുണരും.

മേഘസ്ഫോടനം,​ പേമാരി,​ മലയിടിച്ചിൽ തുടങ്ങിയ വിപത്തുകളെല്ലാം ഒറ്റയടിക്കു കൺമുന്നിൽ വരികയാണ്. മറുകര കാണാൻ ബുദ്ധിമുട്ടുള്ള ഗംഗയും മറ്റു നദികളും രൗദ്റഭാവത്തിൽ അലറി ആർത്തടുക്കുന്നു. സഞ്ചരിക്കുന്ന ദുഷ്​കരമായ കാനന പാതകൾ തകർന്നടിയുന്നു. ചെങ്കുത്തായ മലനിരകളിൽ നിന്ന് കൂറ്റൻ പാറകളും മണ്ണും അടർന്നുവീഴുന്നു. ഹിമക്കാറ്റിന്റെ തീവ്റതയിൽ തൊട്ടുമുൻപുള്ളതു പോലും മറയുന്നു. ജീവൻ കൈയിൽപ്പിടിച്ച് നെട്ടോട്ടമാണ്.

എല്ലാം ഒട്ടൊന്നു ശമിച്ചപ്പോഴാകട്ടെ,​ ചുറ്റുപാടും ശവപ്പറന്പു പോലെ. തകർന്നടിഞ്ഞ കെട്ടിടങ്ങൾ. കല്ലും മണ്ണും നിരന്ന ഭൂഭാഗങ്ങൾ. അവയ്​ക്കിടയിൽ മൃതശരീരങ്ങൾ. അവശിഷ്​ടങ്ങൾക്കിടയിൽ അകപ്പെട്ടു പിടയുന്നവർ,​ ഗുരുതരമായി പരിക്കേറ്റവരുടെ കാതടപ്പിക്കുന്ന രോദനങ്ങൾ. രക്ഷാമാർഗം കണ്ടെത്താനായുള്ള പരക്കംപാച്ചിലിൽ മറ്റുള്ളവരെ രക്ഷപ്പെടുത്താനുള്ള മനോനില നഷ്​ടമായവർ. സുരക്ഷിതമായ ഒരു താവളം കണ്ടെത്തണമെന്ന ഒറ്റ ചിന്തയിലാണ് ഏവരും.

നാട്ടിൽ വിവരമറിയിക്കണമെന്നതാണ് ആദ്യത്തെ ആവശ്യം. ദൂരെ നിന്ന് ഒഴുകിയെത്തുന്ന സ്​നേഹത്തിന്റെ വില അറിയുന്ന നിമിഷങ്ങൾ. അപകടത്തിന്റെ നടുവിലും താൻ സുരക്ഷിതനായിരിക്കുന്നുവെന്ന് അവരെ അറിയിച്ചാൽ മാത്റമേ മനസിന്റെ പിടച്ചിൽ അവസാനിക്കൂ. അറിയിക്കാനായാൽ പകുതി സമാധാനം.

താവളമൊരുക്കിത്തന്ന രക്ഷാസ്ഥാനങ്ങളിലാകട്ടെ,​ സൗകര്യങ്ങൾ പരിമിതമാണ്. വൈദ്യുതിയും വാർത്താ വിനമയ ബന്ധങ്ങളും അറ്റിരിക്കുന്നു. കുടിവെള്ളമില്ല. വിറകെല്ലാം നനഞ്ഞതിനാൽ തീകൂട്ടാനാകാത്ത സ്ഥിതി. കിടക്കാൻ കട്ടിലോ,​ മറ്റു സംവിധാനങ്ങളോ ഇല്ല. സുഖസൗകര്യങ്ങൾ വെടിഞ്ഞ് ഇല്ലായ്മകളുമായി പൊരുത്തപ്പെടുന്നു. ഭക്ഷണം പരിമിതം. ഉള്ളത് അമൃതായി മാറുന്നു.

ഏകാന്തത,​ രോഗം,​ മരണം- ഇവയെ തൊട്ടുരുമ്മിയാണ് ഓരോ നിമിഷവും പിന്നിടുന്നത്. സഹായിക്കാൻ എത്തുന്നവരെ പോലെ തന്നെ മറ്റൊരു വിഭാഗവുമുണ്ട്. നിസഹായത മുതലെടുക്കാനായെത്തുന്ന കവർച്ചക്കാർ. ചിലർ രാവിന്റെ മറവിലായിരിക്കും. ചിലരാകട്ടെ,​ കൺവെട്ടത്തും. കൈയിൽ ബാക്കിയുള്ളത് കവർന്നെടുക്കുകയാണ് അവരുടെ ഉദ്ദേശ്യം. അതിനിടയിൽ മർദ്ദനവും ഏൽപ്പിക്കും.

ഏതു പ്റകൃതി ദുരന്തത്തിലും ഏതാണ്ട് ഇതൊക്കയാണ് സംഭവിക്കുന്നത്. എത്റ നിസാരന്മാരാണ്,​ നിസഹായാരാണ് വാസ്​തവത്തിൽ നാമെന്ന് ബോദ്ധ്യപ്പെടുന്ന നിമിഷങ്ങൾ. പക്ഷേ അതിന് ഇരകളാകുന്നവരൊഴികെ മറ്റുള്ളവർ ഇതു ക്റമേണ മറന്നുപോകുന്നു.

ഉത്തരാഖണ്ഡിലെ ദുരന്തവാർത്തകൾ വന്നുകൊണ്ടിരിക്കുന്നതിനിടയിൽ ഫോൺ ശബ്ദിച്ചു. അപ്പുറത്തുനിന്ന് ഒരു കലന്പിച്ച ശബ്ദം:

 ‘അഹമ്മദാബാദിൽ നിന്ന് ദേവസ്യയാണ്. ഓർക്കുന്നുണ്ടോ?’ 

മറന്നിട്ടില്ലെന്നു പറഞ്ഞപ്പോൾ ദേവസ്യ പറഞ്ഞു: 

‘ഇത്തവണയും രക്ഷപ്പെട്ടു. കഴിഞ്ഞയാഴ്​ചയാണ് ബദരീനാഥിൽ പോയിവന്നത്.’

പറന്പിക്കുളത്ത് ദേവസ്യാ ജോസഫിനെ മറക്കാൻ ബുദ്ധിമുട്ടാണ്. പന്ത്റണ്ടു വർഷം മുൻപ് ഗുജറാത്തിലെ ഭുജിലുണ്ടായ ഭൂകന്പത്തിലെ നാശനഷ്​ടങ്ങൾക്കിടയിൽനിന്ന് ജീവൻ കൈയിൽപ്പിടിച്ച് കാതങ്ങൾ താണ്ടിയ ദേവസ്യാ ജോസഫ് അന്നു പറഞ്ഞ ഒരു വാചകം മനസിലുണ്ട്.

‘ദുരന്തത്തിൽ നിന്ന് രക്ഷപ്പെടുന്പോൾ സത്യത്തിൽ ഞാൻ എന്നെ തോൽപ്പിക്കുകയായിരുന്നു. എന്നും എല്ലാത്തിനോടും തോൽക്കാൻ വിധിക്കപ്പെട്ടവനാണു ഞാൻ എന്ന എന്റെ ധാരണ തെറ്റി. അതോടെ ഞാൻ പുതിയൊരാളായി.’

എറണാകുളം ജില്ലയിലെ ഒരു കൊച്ചുപട്ടണത്തിൽ തരക്കേടില്ലാത്ത കുടംബത്തിലാണ് ജോസഫ് ജനിച്ചത്. നാലു സഹോദരന്മാർ. അവരെല്ലാം പഠിച്ച് ഉന്നതവിജയം നേടി. ജോസഫും പഠിക്കാൻ മോശക്കാരനല്ല. പക്ഷേ പരീക്ഷാഹാളിലെത്തുന്പോൾ എല്ലാം മറന്നുപോകും. അങ്ങനെ പത്തിൽ പലവട്ടം തോറ്റു. കോളേജിലും തോൽവി ആവർത്തിച്ചപ്പോൾ നാടുവിട്ടു. ബറോഡയിൽ ഒരു ബന്ധുവിനൊപ്പമായിരുന്നു.

എന്തുചെയ്​താലും പിഴയ്​ക്കുന്ന ദേവസ്യ ബന്ധുവിനും ഭാരമായി. അവിടം വിട്ട് അഹമ്മദാബാദിലെത്തി. ഒരു മാർവാഡിയുടെ കയറ്റുമതി സ്ഥാപനത്തിൽ ജോലിക്കാരനായി. കണ്ട്​ല തുറമുഖത്തേക്ക് ചരക്കുകയറ്റിപ്പോയ ലോറിയിൽ കയറി നാടു കാണാൻ പോയതാണ്. രാവിലെ തലസ്ഥാന നഗരം ചുറ്റിക്കണ്ടുകൊണ്ടിരിക്കുന്പോഴാണ് ഭൂകന്പം ഭുജിനെ ചുഴറ്റിയെറിഞ്ഞത്. നിമിഷനേരം കൊണ്ട് എല്ലാം കൺമുന്നിൽ തകർന്നടിഞ്ഞു. സഞ്ചരിച്ച വാഹനം തലകീഴായി മറിഞ്ഞതു മാത്റം ഓർമ്മയുണ്ട്.

ബോധം തെളിയുന്പോൾ വലിയൊരു കരിങ്കൽ കൂനയ്​ക്കു സമീപം കിടക്കുകയാണ്. റോഡരികിൽ തലയുയർത്തി നിന്നിരുന്ന കെട്ടിടമാണ് ക്ഷണനേരം കൊണ്ട് കൽക്കൂന്പാരമായത്. കൈയ്​ക്കും കാലിനും പോറലേറ്റതൊഴിച്ചാൽ ഒടിവൊന്നുമില്ല. അതുകൊണ്ട് കന്പിച്ചുകൊണ്ടിരിക്കുന്ന ഭൂമിയിലൂടെ അലറിവിളിച്ച് വേച്ചുവേച്ചു നടന്നു. കുറച്ചുകഴിഞ്ഞപ്പോൾ കരച്ചിൽ താനേ നിന്നു. വേദന കടിച്ചുകൊണ്ട് പലായനം ചെയ്യുന്ന പലരും തന്നെക്കാൾ അവശർ. ചില സ്​ത്റീകളുടെ ഒക്കത്ത് കൊച്ചുകുട്ടികളുണ്ട്. ചിലർ പ്റായമായവരെ എടുത്തുകൊണ്ടാണ് ഓടുന്നത്. നേടിയതും സ്വന്തമാക്കിയതുമെല്ലാം എന്നേക്കും ഉപേക്ഷിച്ചുള്ള ഓട്ടം. 

ഗുജറാത്ത് ഭൂകന്പത്തിൽ ഏതാണ്ട് ഇരുപതിനായിരം പേരാണ് മരിച്ചത്. ആറു ലക്ഷം പേർ ഭവനരഹിതരായി. രണ്ടുലക്ഷത്തോളം പേർക്ക് പരിക്കേറ്റു. അവരിൽ ഒരാളായിരുന്നു ദേവസ്യാച്ചൻ.

പക്ഷേ ആ ഭൂകന്പം എല്ലാ മുൻധാരണകളെയും മാറ്റിമറിച്ചു. അതുവരെ സ്വന്തമായി ഒന്നും ചെയ്യാതെ വിധിയെ പഴിച്ചുകഴിയുകയായിരുന്നു. തുടർച്ചയായി തോൽവികൾ മാത്റം. ഇത്തരമൊരു ജീവിതം ഒടുക്കിയാലെന്താണെന്നുപോലും ചിന്തിച്ചിട്ടുണ്ടെന്ന് ദേവസ്യ പറഞ്ഞു.

പതിനാറു കിലോമീറ്റർ അകലെയുള്ള ക്യാന്പിലേക്ക് എത്താനാകുമോയെന്നതായിരുന്നു ആദ്യ സംശയം. ഭക്ഷണമോ,​ വെള്ളമോ കിട്ടാതെ വഴിക്കു താൻ മരി്ച്ചുപോകുമെന്ന് ശങ്കിച്ചു. ജീവിതത്തിൽ ഒരിക്കലും നാലു കിലോമീറ്റർ തികച്ചു നടന്നിട്ടില്ല. പോകുംവഴി അവശനായി കിടക്കുന്ന ഒരു വൃദ്ധനെ കണ്ടു. അയാളെ താങ്ങിയെടുത്ത് ക്യാന്പിലെത്തിച്ചപ്പോൾ ദേവസ്യ ജീവിതത്തിലാദ്യമായി ജയിച്ചു.

പിന്നീട്,​ അഭയാർത്ഥിക്യാന്പിൽ വന്നടിയുന്നവർക്ക് ദേവസ്യ തുണയായി. എല്ലാം നഷ്​ടപ്പെട്ടവർക്ക് സ്വന്തം കുടുംബാംഗത്തെപ്പോലെ ഉപകാരിയായി. 

 ‘ഒടുവിൽ എനിക്ക് എന്നെ തരിച്ചുകിട്ടി. എല്ലാ കാര്യത്തിലും ശങ്കിക്കാതെ മുന്നിട്ടിറങ്ങാൻ കഴിഞ്ഞു.’

അഭയാർത്ഥി ക്യാന്പിൽ വച്ചു പരിചയപ്പെട്ട ഒരു വ്യവസായി തന്റെ സഹായിയായി ദേവസ്യയെ കൂട്ടി. ഭൂകന്പം കഴിഞ്ഞപ്പോൾ കച്ചിലെ വ്യവസായങ്ങളെ സർക്കാർ നികുതിയിൽനിന്ന് ഒഴിവാക്കി. പല ഗുജറാത്തി വ്യവസായികളും ധാതു ഖനനത്തിനായി അവിടേക്കു കുതിച്ചു. അക്കൂട്ടത്തിൽ ദേവസ്യയ്​ക്ക് അഭയം നൽകിയ വ്യക്തിയുമുണ്ടായിരുന്നു. ഇന്ന് ആ സ്ഥാപനത്തിൽ ഉയർന്ന ഉദ്യോഗത്തിലാണ് ദേവസ്യാ ജോസഫ്.

ഏതു ദുരന്തവും എല്ലാം തൂത്തെറിയും. എന്നാൽ അതോടെ എല്ലാം അവസാനിക്കുന്നില്ല. പ്റതീക്ഷയോടെ പൊരുതിനിൽക്കുന്നവർക്കു മുന്നിൽ അത് പുതിയ വഴികൾ തുറക്കും. ഇരുട്ടുവീണ തുരങ്കത്തിന്റെ അറ്റത്ത് ജീവിതത്തിന്റെ വെളിച്ചം പരക്കും.

വെട്ടിമാറ്റരുത്,​ സൗഹൃദത്തിന്റെ തണൽമരങ്ങൾ

ബന്ധുക്കൾ,​ സഹപാഠികൾ,​ സഹപ്റവർത്തകർ,​ അയൽക്കാർ,​ പരിചയക്കാർ തുടങ്ങി പലരെയും എടുത്തുകാണിക്കാൻ സാധിക്കും. എന്നാൽ നല്ലൊരു സുഹൃത്തിനെ,​ ചിരകാല സുഹൃത്തിനെ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കാൻ കഴിയുന്നവരുടെയെണ്ണം കുറഞ്ഞുവരികയാണ്. കൂട്ടുകാർ ധാരാളം പേരുണ്ടാകും. പക്ഷേ യാഥാർത്ഥ ചങ്ങാതിമാർ അവരിൽ എത്റപേർ? 

ഒറ്റപ്പാലത്തിനടുത്തുള്ള ഒരു ഗ്റാമത്തിലെ തറവാട്. സന്ധ്യാസമയം. അയലത്തെ തലമുതിർന്നവർ ഒത്തുകൂടി വർത്തമാനം പറഞ്ഞിരിക്കുന്ന പതിവ് നിത്യവുമുണ്ട്. അന്നത്തെ വിഷയം കുറച്ചു ഗൗരവമുള്ളതായിരുന്നു. കേന്ദ്റ സർക്കാരിൽ ഉന്നത സ്ഥാനം അലങ്കരിച്ച് ഇന്ത്യയിൽ പലേടത്തും ജോലി ചെയ്​ത ശേഷം നാട്ടിൽ വിശ്റമജീവിതം നയിക്കുന്ന ശങ്കരമേനോൻ സുഹൃത്തുക്കൾക്കു മുന്നിൽ ഒരു പ്റശ്​നം അവതരിപ്പിച്ചു.

മേനോന്റെ മൂന്നാമത്തെ മകൻ തറവാടിന്റെ നിലയും വിലയും നോക്കാതെ കുറഞ്ഞ ജാതിക്കാരിയായ ഒരു പെൺകുട്ടിയെയാണ് വിവാഹം കഴിച്ചിട്ടുള്ളത്. മുംബയിലാണ് ഇരുവരും. വിഷയം അതല്ല; മേനോന്റെ കുടുംബസ്വത്ത് ഭാഗം വയ്​ക്കുകയാണ്. മകന് സ്വത്തിൽ ഒരവകാശവും നൽകില്ലെന്ന വാശിയിലാണ് മേനോൻ. 

‘‘എന്നെ ധിക്കരിച്ച് പോയതല്ലേ? പിന്നെ എന്റെ സ്വത്തിൽ അവകാശമെന്തിന്?’’ ഇതാണ് അദ്ദേഹത്തിന്റെ ചോദ്യം. 

കൂടിയിരുക്കുന്നവരെല്ലാം ഏതാണ്ടു സമപ്റായക്കാരാണ്. പലരും പല സ്ഥാനമാനങ്ങൾ വഹിച്ചശേഷം വിരമിച്ച മഹനീയ വ്യക്തികൾ തന്നെ. മേനോൻ പറയുന്നതാണ് ശരിയെന്ന അഭിപ്റായമാണ് പലർക്കും. ചില്ലറ സംശയം പ്റകടിപ്പിച്ചവരും ‘ശങ്കരമേനോൻ അങ്ങനെയാണ് പറയുന്നതെങ്കിൽ അങ്ങനെ നടക്കട്ടെ’ എന്നു പറഞ്ഞ് പിൻവലിഞ്ഞു. അപ്പോഴാണ് വരാന്തയുടെ മൂലയിൽനിന്ന് ഒരു എതിർശബ്ദമുയർന്നത്. 

‘‘ അതു ശരിയല്ല. മകൻ ചെറുപ്പത്തിന്റെ എടുത്തുചാട്ടത്തിൽ ഒരു തെറ്റു ചെയ്​തിട്ടുണ്ടാകാം. അതു കഴിഞ്ഞിട്ട് കൊല്ലങ്ങളായി. രണ്ടു പേരും സുഖമായി കഴിയുന്നു. ആ തെറ്റിനെ അറിഞ്ഞുകൊണ്ടു ചെയ്യുന്ന മറ്റൊരു തെറ്റു കൊണ്ട് ശരിയാക്കാനാവില്ല’’ 

എല്ലാവരും അവിടേക്കു നോക്കി. മെലിഞ്ഞുണങ്ങിയ ഗോവിന്ദൻ മേനോൻ എന്ന വൃദ്ധനാണ് സംസാരിച്ചത്. സ്ഥലത്തെ സർക്കാർ സ്കൂളിൽ അറ്റൻഡറായിരുന്ന ഗോവിന്ദൻ മേനോൻ വിരമിച്ചശേഷം കൃഷികാര്യങ്ങളുമായി കഴിഞ്ഞുകൂടുകയാണ്. മറ്റുള്ളവർ നിശബ്ദരായി. ശങ്കരമേനോൻ കുറച്ചുനേരം ചിന്തിച്ചിരുന്നു. എന്നിട്ടു പറഞ്ഞു: 

‘‘ ഗോവിന്ദാ,​ നീ പറഞ്ഞതാണ് ശരി. ദേഷ്യം കൊണ്ട് ഞാൻ അന്ധനായിപ്പോയി.’’

ആ തറവാട്ടിൽ യാദൃച്ഛികമായി ചെല്ലാനിടയായ ഒരു പൊലീസ് സുഹൃത്താണ് ഈ സംഭവം വിവരിച്ചത്. ഇത്തരം കുടുംബസദസുകൾ അന്യം നിൽക്കുന്നതിനെ കുറിച്ചും വലിപ്പച്ചെറുപ്പം നോക്കാതെ തുറന്ന അഭിപ്റായം പറയുന്ന ആർജവം അവസാനിക്കുന്നതിനെ കുറിച്ചും ഗൃഹാതുരതയോടെ സംസാരിച്ചു അദ്ദേഹം. 

ശരിയാണ്. കാലത്തിന്റെ കുത്തൊഴുക്കിൽ വിലപ്പെട്ട പലതും മലയാളിസമൂഹം നഷ്​ടപ്പെടുത്തിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു. ചിലതെല്ലാം ഇനി തിരിച്ചുവരാത്തതുമാകാം. അവയിൽ ഏറ്റവും പ്റധാനം നിഷ്​കളങ്ക സൗഹൃദമായിരിക്കും എന്നു തോന്നുന്നു. അപ്റിയസത്യങ്ങൾ പറയുന്നവരെ ഈർഷ്യയോടെ കാണുകയും മുഖംതിരിക്കുകയും ചെയ്യുന്നവരായി മലയാളികൾ മാറിക്കൊണ്ടിരിക്കുന്നു. 

ബന്ധുക്കൾ,​ സഹപാഠികൾ,​ സഹപ്റവർത്തകർ,​ അയൽക്കാർ,​ പരിചയക്കാർ തുടങ്ങി പലരെയും എടുത്തുകാണിക്കാൻ സാധിക്കും. എന്നാൽ നല്ലൊരു സുഹൃത്തിനെ,​ ചിരകാല സുഹൃത്തിനെ ചൂണ്ടിക്കാണിക്കാൻ കഴിയുന്നവരുടെയെണ്ണം കുറഞ്ഞുവരികയാണ്. കൂട്ടുകാർ ധാരാളം പേരുണ്ടാകും. പക്ഷേ യാഥാർത്ഥ ചങ്ങാതിമാർ അവരിൽ എത്റപേർ?

ഡോ. രാജൻ ജോർജും രാമചന്ദ്റനും ഉറ്റ സുഹൃത്തുക്കളാണ്. ഒരിക്കലും അവർ വഴക്കിട്ടു കണ്ടിട്ടില്ല. പരസ്​പരം കളിയാക്കുകയും വിമർശിക്കുകയും ചെയ്യും. എങ്കിലും കലഹിക്കാറില്ല. ഇരുപത്തഞ്ചു വർഷത്തെ ചങ്ങാത്തം ഇടമുറിയാതെ തുടരുന്നു. ഈ സുഹൃത്തുക്കളെ കുറിച്ച് മറ്റുള്ളവർക്കും മതിപ്പാണ്. കാരണം അവർ ഒത്തുചേരുന്പോൾ പല നല്ല കാര്യങ്ങളും നാട്ടിൽ നടക്കുന്നു. അവരെ കണ്ടാൽ തങ്ങളുടെ പ്റശ്​നങ്ങൾക്ക് ശാന്തി ലഭിക്കുമെന്ന് കരുതുന്നവരുണ്ട്. പരിഹാരമായില്ലെങ്കിലും തങ്ങളുടെ വിഷമതകൾ കേൾക്കാനെങ്കിലും അവർ തയ്യാറാകുമെന്നതാണ് എല്ലാവർക്കുമറിയാം. ചങ്ങാത്തങ്ങൾക്ക് ഇത്തരത്തിലൊരു സാംഗത്യമുണ്ട്. 

‘‘ഞങ്ങൾ തമ്മിൽ പറയാത്ത ഒരു കാര്യവുമില്ല. അറിയാത്ത രഹസ്യങ്ങളുമില്ല. എനിക്കൊരു വിഷമം വന്നാൽ അവൻ ഉണ്ടാകും. അവനൊരാവശ്യം വന്നാൽ ഞാനും. ഞാൻ പറയുന്ന എല്ലാത്തിനും ശരിവയ്​ക്കില്ല. പക്ഷേ വിയോജിപ്പ് രേഖപ്പെടുത്തുന്പോൾ ഞാൻ കാണാത്ത ഒരു വശമായിരിക്കും ചൂണ്ടിക്കാണിക്കുക. വിമർശനത്തെക്കാളേറെ അതൊരു ഉപദേശമായിരിക്കും’’ രാമചന്ദ്റൻ പറഞ്ഞു. 

പല സൗഹൃദങ്ങളും അല്​പായുസുകളായി മാറുകയാണ് പതിവ്. കുറേക്കാലം ഉറ്റ സുഹൃത്തുക്കളായിരിക്കും. ചിലപ്പോൾ പിന്നീട് ബിസിനസ് പങ്കാളികളുമാകും. എന്നാൽ ഏറെ നാൾ കഴിയും മുൻപ് പരസ്​പരം അകന്നുപോകും. പിന്നെ,​ കണ്ടാൽ മുഖംതിരിക്കുന്ന ശത്റുക്കളാകാനും മതി. 

സുഹൃത്തുക്കൾക്കിടയിൽ സംശയം തലപൊക്കുന്നിടത്താണ് പ്റശ്​നം തുടങ്ങുന്നത്. തനിക്കുള്ള സ്വാതന്ത്റ്യം തിരിച്ചറിയാതെ ചിലർ ഉപദേഷ്​ടാക്കളുടെ റോൾ ഏറ്റെടുക്കും. തന്റെ അഭിപ്റായങ്ങളും ഇഷ്​ടാനിഷ്​ടങ്ങളും അടിച്ചേൽപ്പിക്കാൻ ശ്റമിക്കും. ശാഠ്യങ്ങൾ ഉടലെടുക്കും. ഇഷ്​ടക്കേടുകൾ പ്റകടിപ്പിക്കും. ഇത്തരം മേൽക്കൈ പ്റയോഗങ്ങൾ ചങ്ങാത്തത്തിന്റെ ആയുസ് കുറയ്​ക്കുന്നു.

തെറ്റായ വഴികളിലൂടെ നയിക്കുന്നവരായി ചില കൂട്ടുകെട്ടുകൾ പരിണമിക്കാറുണ്ട്. മൂല്യങ്ങളുടെ തകർച്ചയിലേക്കു നയിക്കുന്ന കൂട്ടുകെട്ടുകളെ യഥാർത്ഥ ചങ്ങാത്തമായി തെറ്റിദ്ധരിക്കുന്നവർ അപകടത്തിലാകും. ചിലരാകട്ടെ സൗഹൃദങ്ങളോടു തന്നെ വിപ്റതിപത്തി ഉള്ളവരാണ്. തന്നെ മാത്റം വിശ്വാസമുള്ള അക്കൂട്ടർ സൗഹൃദങ്ങളിൽനിന്ന് അകന്നു നിൽക്കുന്നതാണ് ഉചിതം. സൗഹൃദം പാരസ്​പര്യമാണ്. ബിസിനസ് ബന്ധങ്ങളുടെ കൊടുക്കൽവാങ്ങൽ അവിടെ പിന്തുടരരുത്. രണ്ടുകൂട്ടരും കൊടുക്കുന്നവരാണ്. സുഹൃത്തിനുവേണ്ടി ത്യജിക്കാൻ മനസുള്ളവരാണ്. അവർ എപ്പോഴും പ്റിയം പറയുന്നവരാകില്ല. പക്ഷേ ഹിതകരമായതു പറയും; നിങ്ങളുടെ നന്മ ആഗ്റഹിക്കും. 

പരസ്​പരം നല്ലത് ആഗ്റഹിക്കുന്നു എന്നതാണ് യഥാർത്ഥ ചങ്ങാത്തത്തിന്റെ കാതൽ. നല്ലൊരു സൗഹൃദത്തിന് ജീവിതത്തെ തന്നെ ചിലപ്പോൾ വഴിതിരിച്ചുവിടാനാകും. അത്തരം നിരവധി സന്ദർഭങ്ങൾ ഇതു വായിക്കുന്നവർക്ക് സ്വന്തം ജീവിതത്തിൽ ഓർത്തെടുക്കാൻ കഴിഞ്ഞെന്നു വരാം. എത്റ നിസ്വാർത്ഥമായിരുന്നു ആ ദിനങ്ങൾ എന്നു നോക്കുക. ആ ദിനങ്ങളുടെ പ്റസരിപ്പും കുളിർമ്മയും ഇനി എന്നെങ്കിലും തിരിച്ചുവരുമോ? 

ഇനി കണ്ണാടിയൊന്നു തിരിച്ചു പിടിക്കാം. സ്വന്തം സുഹൃത്തുക്കളുടെ ജീവിതത്തിൽ നമുക്ക് എന്തെങ്കിലും സ്വാധീനം ചെലുത്താൻ കഴിഞ്ഞിട്ടുണ്ടോയെന്നു നോക്കണം. നല്ല ഒരു ചങ്ങാതിയായിരുന്നോ എന്നു സ്വയം പരിശോധിക്കുന്നത് ഒരു വീണ്ടുവിചാരത്തിന് സഹായിച്ചെന്നു വരാം. ഇല്ലെങ്കിൽ ഇനിയും വൈകിയിട്ടില്ലെന്നു മറക്കരുത്. 

സൗഹാർദ്ദങ്ങൾക്കു പ്റായം തടസമല്ല. വലിപ്പച്ചെറുപ്പമില്ല. രണ്ടു വ്യക്തികൾ തമ്മിലുള്ള കെമിസ്​ട്റിയാണത്. പരസ്​പരം ഒത്തുപോകാൻ സാധിക്കുന്ന,​ നന്മ നിറഞ്ഞ ഒരു സാന്നിധ്യമാകണമെന്നേയുള്ളൂ. അത് പ്റകാശം പരത്തുന്നതാകണം. സൗഹൃദം വ്യക്തിപരമായ തീരുമാനമായിരിക്കാം. പക്ഷേ മികച്ച സൗഹൃദങ്ങളുടെ വെളിച്ചം പരക്കുന്നത് സമൂഹത്തിലാകെയാണ്. കാരണം അതിൽനിന്ന് സർഗാത്മകതയാണ് വഴിയുന്നത്.

നന്നാകരുത് ഈ നാട് !

സിംഗപ്പൂരിൽ പോയതിന്റെ വിശേഷങ്ങൾ വിളന്പുകയാണ് ബാബു ജോൺ. എത്റ പറഞ്ഞിട്ടും മതിയാകാതെ വർണ്ണനകൾ നീളുന്നു. 

നിക്കോൾ ഹൈവേയിലൂടെ,​ മെർദേക്കാ പാലത്തിലൂടെ,​ സ്​റ്റേഡിയം വിശേഷങ്ങളിലൂടെ,​ ഡ്റാഗൺ ബോട്ട് ക്ളബ്ബിലൂടെ,​ സ്​പോർട്​സ് ഹബ്ബിലൂടെയെല്ലാം കറങ്ങി കേവിക്കാരിൽ രസം നിറയ്​ക്കുകയാണ് ബാബു ജോൺ. കായിക പ്റേമിയും വ്യവസായിയുമാണ്. 

‘‘ അവർ അവിടം സൂക്ഷിച്ചിരിക്കുന്നതു കാണണം. കണ്ടു പഠിക്കണം. നമ്മുടെ വരട്ടുവാദി രാഷ്​ട്റീയക്കാരുണ്ടല്ലോ. കുറഞ്ഞപക്ഷം അവരെയെല്ലാം ഒരു വിമാനത്തിൽ കയറ്റി അവിടെ കൊണ്ടുപോയി എല്ലാം ഒന്നു കാണിക്കേണ്ടതാ. അതോടെ പകുതി കുറയും എതിർപ്പെല്ലാം.’’
‘‘അതു ശരിയാ കേട്ടോ. ഇനി അവിടെയൊന്നും വേണമെന്നില്ല. ചൈന തന്നെയാകട്ടെ. 

എന്താ അവിടെയൊക്കെ വന്ന മാറ്റം! കഴിഞ്ഞ കൊല്ലം പോയപ്പോൾ കണ്ട നാടല്ല അത്. ’’ അടുത്തിരുന്ന സുരേഷ് ഉണ്ണിത്താൻ അനുകൂലിച്ചു. ചൈനയിൽനിന്നു ഫർണീച്ചർ മുതൽ ടൈലുകൾ വരെയുള്ള സാധനങ്ങൾ വാങ്ങി നാട്ടിലെത്തിച്ചു വിൽക്കുന്നതാണ് സുരേഷിന്റ ബിസിനസ്. 

‘‘ സെൻഷെൻ എന്ന സ്ഥലത്താണ് കഴിഞ്ഞ അഞ്ചു വർഷമായി ഞാൻ പോകുന്നത്. പക്ഷേ ഓരോ തവണ ചെല്ലുന്പോഴും കണ്ടാലറിയാതെ മാറിപ്പോകുന്നു. ഒരാഴ്​ച ഒരു അംബരചുംബിയും ഒരു ഉദ്യാനവും എന്നതാണത്റേ അവരുടെ പ്ളാനിംഗ്. 200 മീറ്റർ ഉയരമുള്ള ചുരുങ്ങിയത് രണ്ടു ഡസൻ കെട്ടിടങ്ങളെങ്കിലുമായി. എല്ലാം മികച്ച പ്ളാനിംഗിന്റെ ഫലമാണ്. നമുക്കെവിടെ പ്ളാനിംഗ്?’’ 

‘‘അതിന് അത്റയ്​ക്കാന്നും പോകണ്ട. തമിഴ്നാടു തന്നെ എത്റ മാറി. നമ്മുടെ നാടു മാത്റമെന്താ ഇങ്ങനെ? ’’ കേട്ടിരുന്ന മത്തായി ജോണിന് സംശയം മാറിയില്ല. അവരുടെ സംഭാഷണം അങ്ങനെ നീളുകയാണ്. ‘‘ ഓ,​ ഈ നാട് നന്നാവില്ല’’ എന്ന നിഗമനത്തിലാണ് ഒടുവിൽ അവർ എത്തിയതെന്നു തോന്നുന്നു. സാധാരണ ഇത്തരം ഏതു ചർച്ചകളുടെയും അവസാനം അങ്ങനെയാണ്. 

മലയാളികളെപ്പോലെ ലോകം കണ്ടിട്ടുള്ള ജനവിഭാഗമില്ല. സൈബീരിയയിലും അലാസ്​കയിലും വരെ മലയാളികളുണ്ട്. ജീവിക്കാൻ വേണ്ടി നാടുവിട്ടവരും മികച്ച തസ്​തികകളിൽ ജോലി ചെയ്യുന്നവരുമെല്ലാം അക്കൂട്ടത്തിൽ പെടുന്നു. കുടുംബത്തിനുവേണ്ടി വിദേശ ജോലി സ്വീകരിച്ച സ്​ത്റീകളും ഏറെയുണ്ട്. 

എല്ലാ നാട്ടുകാരും സമ്മതിക്കുന്ന ഒരു വസ്​തുതയുണ്ട്. മലയാളികൾ കഠിനാദ്ധ്വാനികളാണ്. കഴിവുള്ളവരാണ്. വിശ്വസ്​തരും മര്യാദക്കാരുമാണ്. അച്ചടക്കവും അനുസരണയുള്ളവരുമാണ്. 

എങ്ങനെയാണ് നമുക്ക് രണ്ടു മുഖങ്ങളും പെരുമാറ്റ രീതികളുമുണ്ടായത് എന്നത് സാമൂഹ്യ ശാസ്​ത്റജ്ഞർ മാത്റം ചിന്തിക്കേണ്ട കാര്യമാണോ? സംശയമുണ്ട്. അറബിക്കടലിനും സഹ്യപർവതത്തിനും ഇടയ്​ക്കുള്ള മലയാളനാട്ടിൽ നമ്മൾ അലസരും കഴിവുകെട്ടവരും നിഷേധികളും എന്തിനെയും അവജ്ഞയോടെ കാണുന്നവരും. പുറത്ത് നേരെ തിരിച്ചും. നന്നാകരുത് ഈ നാട് എന്നു നിർബന്ധമുള്ളതുപോലെയാണ് പെരുമാറ്റം. 

മുംബയ്,​ അഹമ്മദാബാദ്,​ പൂന,​ ചെന്നൈ,​ മധുര,​ ബാംഗ്ളൂർ,​ ഹൈദരാബാദ് തുടങ്ങി ഏതാണ്ടെല്ലാ നഗരങ്ങളിലും പതിവായി പോകുന്ന എത്റയോ പേരുണ്ട്. അധികവും കച്ചവടക്കാരാണ്. അവിടത്തെ റോഡുകളെ കുറിച്ചും ഫ്ളൈ ഓവറുകളെ കുറിച്ചും വാതോരാതെ സംസാരിക്കുന്നവർ പോലും കേരളത്തിൽ ഒരു ഫ്ളൈ ഓവറോ,​ റെയിൽപ്പാതയോ വന്നാൽ കൊടിയുമായി ഇറങ്ങുന്നതു കാണാം. 

ടോൾഗേറ്റ് കല്ലെറിഞ്ഞു തകർക്കുന്ന ചില സംഘടനകളുടെ സംസ്ഥാന,​ ദേശീയ നേതാക്കൾക്ക് അന്യനാട്ടിൽ ഓരോ അൻപതു കിലോമീറ്ററിലും ഇരുപതും മുപ്പതും അൻപതും ടോൾ നൽകി യാത്റ ചെയ്യുന്പോൾ തെല്ലുമില്ല പ്റതിഷേധം. 

ഒരിക്കൽ സുഹൃത്തായ ഒരു നേതാവ് ഹൈവേ സമരത്തിനു മുന്നിട്ടിറങ്ങി. റോഡിനു വീതി കൂട്ടുന്നതിനുള്ള സർവേ നടക്കുന്നു. അത് നിറുത്തിവയ്​ക്കണം എന്നതാണ് ആവശ്യം. സർവേ നടത്തി നിർദ്ദേങ്ങൾ വന്ന് എത്റയോ കാലം കഴിഞ്ഞാവും റോഡ് വരിക. പക്ഷേ നാട്ടിൽ മൂന്നാഴ്ച കൊണ്ട് നാല് ഹർത്താലുകൾ നടന്നു. അതെ കുറിച്ച് ചോദിച്ചപ്പോൾ നേതാവ് പറഞ്ഞത് ഇങ്ങനെ: 

‘‘ഇതൊക്കെ ആഗോള സാന്പത്തിക നയങ്ങളുടെ ഫലമാണ്. റോഡിന് വീതി കൂട്ടുന്നത് ഭൂമാഫിയയെ സഹായിക്കാനാണ്. ഭൂമാഫിയ ഭൂമി വാങ്ങിയാൽ നാളെ അവിടെ റിയൽ എസ്​റ്റേറ്റുകാരും ആഗോള കുത്തകകളും കടന്നുവരും. അവർ അവർക്കു താത്പര്യമുള്ള വ്യവസായവും ബിസിനസും തുടങ്ങും. നമ്മുടെ അന്തരീക്ഷം മലിനമാക്കും. കുടിവെള്ളം കിട്ടാതാകും. നാട്ടുകാർക്കു പകരം മറുനാട്ടുകാർ കാര്യങ്ങൾ നിയന്ത്റിക്കും. അത് പാടില്ല. അതിന് ഇന്നേ തടയിടണം.’’ 

ഇത്തരം അമിതാവേശങ്ങൾ ഒരു ജനത എന്ന നിലയിൽ നമ്മെ എവിടെയെത്തിക്കും എന്ന ചോദ്യത്തിനുമുണ്ട് റെഡിമെയ്ഡ് ഉത്തരം: ‘‘ നമ്മൾ നമ്മുടെ കാര്യം മാത്റം നോക്കിയാൽ പോരാ. ഭാവിതലമുറയുടെ കാര്യവും ചിന്തിക്കണം.’’ 

നേതാവിന്റെ മകൻ ബാംഗ്ളൂർ ഇൻഫോസിസിലാണ്. നാട്ടിൽ വരുന്നത് വല്ലപ്പോഴുമാണ്. ഇതല്ലേ സത്യത്തിൽ നാം നേടിക്കൊടുത്തത്? ജീവിക്കാൻ കൊള്ളാത്ത ഒരു നാടായല്ലേ യുവാക്കൾ കേരളത്തെ കാണുന്നത്? 

തമിഴ്നാട്ടിലായാലും ഗുജറാത്തിലായാലും അവിടത്തെ യുവാക്കൾക്ക് അവിടെ തൊഴിൽ ചെയ്​ത് ജീവിക്കാനുള്ള ചുറ്റുപാടുണ്ട്. അവർക്ക് മെച്ചപ്പെട്ട ജീവിത സാഹചര്യങ്ങളും ലഭിക്കുന്നു. മുൻപ് ബർമ്മയും സിംഗപ്പൂരും പിന്നീട് അമേരിക്കയും യൂറോപ്പും പിന്നെ ഗൾഫ് നാടുകളുമായി നമ്മുടെ അന്നദാതാക്കൾ. മുൻതലമുറ അന്യ രാജ്യക്കാരുടെ കാരുണ്യത്തിൽ ജീവിച്ചെങ്കിൽ ഇന്ന് അന്യ സംസ്ഥാനങ്ങളെ ആശ്റയിക്കേണ്ട ഗതികേടിലാണ് നമ്മുടെ ചെറുപ്പക്കാർ. ഒരേ കന്പനിയിൽ പോലും കേരളത്തിലെ തസ്തികയും ശന്പളവും കുവാണ്. ഉയരാനുള്ള സാദ്ധ്യതകൾ പരിമിതവും. ഇതാണ് നമ്മൾ നമ്മുടെ അനന്തര തലമുറയ്​ക്കായി നീക്കിവച്ചിട്ടുള്ള ജീവിതം. 

ലോകത്തിലെ എല്ലാ മാറ്റങ്ങളും മലയാളി നേരിട്ട് കാണുന്നു. നാഗരികതയുടെ ഗുണഫലങ്ങൾ അനുഭവിക്കുന്നു. പക്ഷേ സ്വന്തംനാട്ടിൽ അവയൊന്നും നമുക്കിഷ്​ടമില്ല. ഇറ്റാലിയൻ ടൈലിട്ട മണിമാളിക പണിതുയർത്തിയപ്പോഴും സുരേഷ് ഉണ്ണിത്താൻ പഴയ തറവാട് ഒരു മൂലയ്​ക്ക് നിലനിറുത്തിയിട്ടുണ്ട്. തറവാടിന്റെ പഴക്കം നാലാളെ കാണിക്കാൻ. അതുതന്നെയാകുമോ ഈ തറവാടും പഴമയോടെ നിലനിറുത്തുന്നതിന്റെ ഉദ്ദേശ്യം? 


(കേരളകൗമുദി ആഴ്​ചപ്പതിപ്പിൽ പ്റസിദ്ധീകരിക്കുന്ന ‘ചുറ്റും ചിലത് ’ എന്ന കോളത്തിൽ നിന്ന്)

മറക്കരുത്,​ ഈ ജീവിതത്തെ സ്​നേഹിക്കാൻ

എ​ത്റ​യോ വ​ർ​ഷ​ങ്ങ​ൾ​ക്കു ശേ​ഷ​മാ​ണ് അ​വർ വീ​ണ്ടും ക​ണ്ടു​മു​ട്ടി​യ​ത്. ജോൺ മാ​ത്യു​വും ദാ​മോ​ദ​ര​പ്പ​ണി​ക്ക​രും. പെ​രി​യാ​റി​ന്റെ തീ​ര​ത്തു​ള്ള ഒ​രു വൃ​ദ്ധ​സ​ദ​ന​മാ​ണ് ഇ​രു​വ​രെ​യും കൂ​ട്ടി​യോ​ജി​പ്പി​ച്ച​ത്. എ​റ​ണാ​കു​ളം മ​ഹാ​രാ​ജാ​സ് കോ​ളേ​ജിൽ പ​ഠി​ച്ചി​രു​ന്ന​പ്പോൾ ഇ​രു​വ​രും ഹോ​സ്റ്റ​ലിൽ ഒ​രു​മി​ച്ചാ​യി​രു​ന്നു. ഉ​റ്റ സു​ഹൃ​ത്തു​ക്ക​ൾ. ഒ​രേ ബാ​ച്ചു​കാ​ർ.

കേ​ര​ള​ത്തി​ലെ വൃ​ദ്ധ​സ​ദ​ന​ങ്ങ​ൾ​ക്ക് ഈ​റ​ന​ണി​ഞ്ഞ ക​ഥ​ക​ളേ അ​ധി​ക​വും പ​റ​യാ​നു​ള്ളൂ. അ​തി​നാൽ അ​ന്തേ​വാ​സി​ക​ളോ​ട് വ്യ​ക്തി​പ​ര​മായ കാ​ര്യ​ങ്ങൾ ചോ​ദി​ക്കു​ന്ന​ത് പ​ര​മാ​വ​ധി ഒ​ഴി​വാ​ക്കു​ക​യാ​ണു പ​തി​വ്. ബ​ന്ധ​ങ്ങ​ളു​ടെ പ​വി​ത്റത ന​ഷ്​​ട​പ്പെ​ടു​ത്തു​ന്ന ക്റൂ​രത നി​റ​ഞ്ഞ ക​ഥ​ക​ളാ​വും പ​ല​ർ​ക്കും പ​റ​യാ​നു​ണ്ടാ​വു​ക. മാ​താ​പി​താ​ക്ക​ളും മ​ക്ക​ളും ത​മ്മി​ലു​ള്ള അ​ക​ലം ഏ​ത​റ്റം​വ​രെ പോ​കു​മെ​ന്ന​തി​നും പല ജീ​വി​ത​ങ്ങ​ളും സാ​ക്ഷ്യം പ​റ​യും. തി​ക്ത​മായ ഓ​ർ​മ്മ​ക്കൂ​ന്പാ​ര​മാ​ണ് അ​തി​നാൽ മി​ക്ക വൃ​ദ്ധ സ​ദ​ന​ങ്ങ​ളും.

വൃ​ദ്ധ​സ​ദ​ന​ത്തി​ലെ ഏ​കാ​ന്ത ജീ​വി​തം സ്വ​യം തെ​ര​ഞ്ഞെ​ടു​ക്കു​ന്ന​വ​രു​ണ്ട്. മ​ക്കൾ വി​ദേ​ശ​ത്തു​ള്ള​വ​ർ,​ ജീ​വി​ത​പ​ങ്കാ​ളി ന​ഷ്​​ട​മാ​യ​വ​ർ,​ ആ​രെ​യും ബു​ദ്ധി​മു​ട്ടി​ക്കാ​തെ ക​ഴി​യാ​മെ​ന്നു വി​ചാ​രി​ക്കു​ന്ന​വ​ർ. പ​ഴ​യൊ​രു വാ​ന​പ്റ​സ്ഥ മാ​തൃ​ക​യെ​ന്ന്‌ വി​ശേ​ഷി​പ്പി​ക്കാം ഇ​തി​നെ.

എ​ന്നാൽ ജോൺ മാ​ത്യു​വോ,​ ദാ​മോ​ദ​ര​പ്പ​ണി​ക്ക​രോ അ​ങ്ങ​നെ എ​ത്തി​പ്പെ​ട്ട​വ​രാ​യി​രു​ന്നി​ല്ലെ​ന്ന് അ​വ​രോ​ടു സം​സാ​രി​ച്ച​പ്പോൾ മ​ന​സി​ലാ​യി. ജോൺ മാ​ത്യു സി​വിൽ എ​ൻ​ജി​നി​യ​റാ​യി​രു​ന്നു. പ​ണി​ക്കർ കേ​ന്ദ്റ​സ​ർ​ക്കാർ ഉ​ദ്യോ​ഗ​സ്ഥ​നും. ജോ​ലി​യു​മാ​യി ജോൺ മാ​ത്യു ബാം​ഗ്ളൂ​രിൽ ഉ​റ​ച്ചു. റാ​ന്നി​യിൽ നി​ന്നു ബാം​ഗ്ളൂ​രിൽ താ​മ​സ​മാ​ക്കിയ ഒ​രു കു​ടും​ബ​ത്തി​ലെ പെ​ൺ​കു​ട്ടി​യെ വി​വാ​ഹം ക​ഴി​ച്ചു. ര​ണ്ട് ആ​ൺ​മ​ക്ക​ളാ​ണ്. ഇ​രു​വ​രെ​യും ന​ല്ല രീ​തി​യിൽ പ​ഠി​പ്പി​ച്ചു. എ​ട്ടു വ​ർ​ഷം മു​ൻ​പ് ഭാ​ര്യ മ​രി​ച്ചു. മ​ക്കൾ ബാം​ഗ്ളൂ​രിൽ ഐ.​ടി മേ​ഖ​ല​യിൽ മു​ന്തിയ ജോ​ലി​യി​ലാ​ണ്.

‘‘ എ​ന്റെ മ​ക്ക​ളെ കു​റ്റം പ​റ​യാ​നാ​വി​ല്ല. കു​റ്റം എ​ന്റേ​താ​ണ്. ഞാൻ സ്നേ​ഹം ഉ​ള്ളി​ലൊ​തു​ക്കി. സ്​​നേ​ഹം ഒ​രി​ക്ക​ലും പ്റ​ക​ടി​പ്പി​ച്ചി​ല്ല. അ​വ​രെ​ന്നെ പേ​ടി​യോ​ടെ​യാ​ണ് ക​ണ്ട​ത്. അ​തു​കൊ​ണ്ട് ഉ​ള്ളിൽ അ​ക​ൽ​ച്ച​യു​ണ്ടാ​യി കാ​ണ​ണം. ര​ണ്ടു പേ​രും വി​വാ​ഹം ക​ഴി​ഞ്ഞ്  വേ​റെ താ​മ​സ​മാ​യി. ഞാൻ ഒ​റ്റ​യ്​​ക്കും. ഞാൻ മാ​ത്റ​മേ​യു​ള്ള​ല്ലോ എ​ന്ന​വർ ചി​ന്തി​ച്ചി​ല്ല. മൂ​ന്നു മാ​സം കൂ​ടി ഞാ​ന​വി​ടെ താ​മ​സി​ച്ചു. പി​ന്നെ വി​ചാ​രി​ച്ചു നാ​ട്ടി​ലേ​ക്കു പോ​രാ​മെ​ന്ന്. ബ​ന്ധു​ക്ക​ളു​ണ്ട്. പ​ക്ഷേ അ​വ​രു​മാ​യി കാ​ര്യ​മായ ബ​ന്ധ​മി​ല്ല. എ​വി​ടെ​യെ​ങ്കി​ലും വ​ച്ച് വ​ല്ല​പ്പോ​ഴും അ​വ​രി​ലാ​രെ​യെ​ങ്കി​ലും കാ​ണും. പി​ന്നെ ഈ ജീ​വി​ത​വു​മാ​യി ഇ​ണ​ങ്ങി. ആ​രു​ടെ​യും ശ​ല്യ​മി​ല്ലാ​തെ​യും ആ​ർ​ക്കും ശ​ല്യ​മാ​കാ​തെ​യും പു​സ്​​ത​കം വാ​യി​ച്ചു സ​മ​യം ക​ഴി​ക്കും. എ​ന്നെ വേ​ണ്ടാ​ത്ത​വ​രെ എ​നി​ക്കും വേ​ണ്ട. ഇ​ങ്ങ​നെ തീ​ര​ട്ടെ ഇ​നി​യു​ള്ള ജീ​വി​തം.​’’

ജോൺ മാ​ത്യു മു​റി​ക്കു​ള്ളിൽ ഒ​തു​ങ്ങു​ന്നു. ആ​കെ മ​ന​സു തു​റ​ക്കു​ന്ന​ത് പ​ണി​ക്ക​രോ​ടു മാ​ത്റം. പ​ണി​ക്ക​രു​ടെ ക​ഥ​യും വ്യ​ത്യ​സ്​​ത​മ​ല്ല. കേ​ന്ദ്റ സ​ർ​വീ​സാ​യ​തു​കൊ​ണ്ട് രാ​ജ്യ​ത്തി​ന്റെ പല ഭാ​ഗ​ങ്ങ​ളി​ലും ജോ​ലി ചെ​യ്​​തു. മ​ക​നും മ​ക​ളു​മാ​ണു​ള്ള​ത്. മ​കൻ ഗ്വാ​ളി​യ​റിൽ കു​ടും​ബ​മാ​യി താ​മ​സി​ക്കു​ന്നു. മ​കൾ ഭ​ർ​ത്താ​വി​നൊ​പ്പം ഡ​ൽ​ഹി​ക്ക​ടു​ത്ത് നോ​യ്ഡ​യി​ലാ​ണ്. ഭാ​ര്യ ര​ത്നം മ​ക​ളോ​ടൊ​പ്പം. പ​ണി​ക്കർ കു​റ​ച്ചു​കാ​ലം മ​ക​നോ​ടൊ​പ്പ​മാ​യി​രു​ന്നു. പി​ന്നെ മ​രു​മ​ക​ളു​ടെ കു​ത്തു​വാ​ക്കു​കൾ സ​ഹി​ക്കാ​താ​യ​പ്പോൾ നാ​ട്ടി​ലേ​ക്കു പോ​ന്ന​താ​ണ്. എ​ത്തി​പ്പെ​ട്ട​ത് ഇ​വി​ടെ​യും.

‘‘ അ​പ്പോൾ അ​വ​രോ​ടൊ​ക്കെ പി​ണ​ങ്ങി​പ്പോ​ന്ന​താ​ണോ​?​’’

‘‘അ​ങ്ങ​നെ തോ​ന്നു​ന്നു​ണ്ട് അ​ല്ലേ? പ​ക്ഷേ അ​ല്ല. അ​വ​രു​ടെ ബു​ദ്ധി​മു​ട്ട് വേ​റെ​യാ​രു മ​ന​സി​ലാ​ക്കാ​നാ​ണ്? ത​ത്കാ​ലം ആ​രോ​ഗ്യ​ത്തി​നു കു​ഴ​പ്പ​മി​ല്ല. ചെ​യ്യാൻ പല കാ​ര്യ​ങ്ങൾ ഇ​വി​ടെ​യു​മു​ണ്ട​ല്ലോ​’’

‘‘ഉ​ണ്ട്,​ ഉ​ണ്ട്,​ ഇ​വ​നു വ​ട്ടാ​ണ്’’ ജോൺ മാ​ത്യു ഇ​ട​യ്​​ക്കു ക​യ​റി. ‘‘ രാ​വി​ലെ ഇ​റ​ങ്ങും മ​റ്റു​ള്ള​വ​രെ സ​ഹാ​യി​ക്കാ​നെ​ന്നു പ​റ​ഞ്ഞ്. ഇ​പ്പോൾ എ​ല്ലാ​വ​ർ​ക്കും കാ​ര്യ​മാ​ണ്. നാ​ളെ അ​വ​രും ത​ള്ളി​ക്ക​ള​യും. സ്വ​ന്തം ഭാ​ര്യ​യ്​​ക്കും മ​ക്ക​ൾ​ക്കും വേ​ണ്ടെ​ന്നു വ​യ്​​ക്കാ​മെ​ങ്കി​ലാ​ണോ നാ​ട്ടു​കാ​ർ​?​​​’’

പ​ണി​ക്കർ ചി​രി​ച്ച​ത​ല്ലാ​തെ മ​റ്റൊ​ന്നും പ​റ​ഞ്ഞി​ല്ല. ക​ന്യാ​സ്​​ത്റീ​കൾ ന​ട​ത്തു​ന്ന സ്വ​യം തൊ​ഴിൽ യൂ​ണി​റ്റും അ​നാ​ഥാ​ല​യ​വും അ​ടു​ത്തു​ണ്ട്. എ​ച്ച്.​ഐ.​വി രോ​ഗ​ബാ​ധി​ത​രു​ടെ പു​ന​ര​ധി​വാസ കേ​ന്ദ്റ​മു​ണ്ട്. അ​വി​ടെ​യൊ​ക്കെ റി​സോ​ഴ്സ് പേ​ഴ്സ​ണാ​യി പോ​കു​ന്നു​ണ്ട് പ​ണി​ക്ക​ർ. കു​റേ സ​മ​യം അ​വി​ടെ ചെ​ല​വ​ഴി​ക്കും. അ​റി​യാ​വു​ന്ന കാ​ര്യ​ങ്ങൾ കു​ട്ടി​ക​ൾ​ക്കു പ​റ​ഞ്ഞു കൊ​ടു​ക്കു​ന്നു. അ​വ​ർ​ക്ക് ആ​ത​്മ​ധൈ​ര്യം പ​ക​ർ​ന്നു ന​ൽ​കു​ന്നു. ചി​ല​ർ​ക്കൊ​ക്ക പ​രി​ച​യ​ക്കാർ മു​ഖേന ചെ​റിയ ജോ​ലി​യും ശ​രി​യാ​ക്കി കൊ​ടു​ത്തി​ട്ടു​ണ്ട്. വൃ​ദ്ധ​സ​ദ​ന​ത്തി​ന്റെ പ​രി​പാ​ടി​ക​ളി​ലും ഉ​ഷാ​റാ​ണ്.

ദി​വ​സ​ങ്ങൾ ക​ഴി​ഞ്ഞി​ട്ടും ഈ ര​ണ്ട് അ​ന്തേ​വാ​സി​ക​ളും മ​ന​സിൽ നി​ന്ന് മാ​ഞ്ഞി​ല്ല. മ​നു​ഷ്യ​ന് ക​ട​ന്നു​പോ​കേ​ണ്ടി വ​രു​ന്ന പ​രീ​ക്ഷണ ഘ​ട്ട​ങ്ങ​ളു​ടെ അ​ന്ത​മി​ല്ലാ​യ്​മ ഇ​രു​വ​രും ഓ​ർ​മ്മി​പ്പി​ച്ചു. നാ​ളെ എ​ന്താ​ണ് ഓ​രോ​രു​ത്ത​ർ​ക്കും ക​രു​തി​വ​ച്ചി​ട്ടു​ള്ള​ത് എ​ന്ന് ആ​ർ​ക്കു​മ​റി​യി​ല്ല. പ​ക്ഷേ വി​പ​രീത സാ​ഹ​ച​ര്യ​ങ്ങ​ളി​ലും മ​ന​സു ത​ള​രാൻ അ​നു​വ​ദി​ക്കാ​തെ പി​ടി​ച്ചു​നി​ൽ​ക്കു​ന്ന​വർ ജീ​വി​ത​ത്തി​ന് പു​തിയ അ​ർ​ത്ഥം ക​ണ്ടെ​ത്തും. അ​തി​ലൂ​ടെ സ​മാ​ധാ​ന​വും.

ജോൺ മാ​ത്യു​വി​ന് അ​ട​ച്ചി​ട്ട മു​റി​യി​ലി​രു​ന്ന് പു​സ്ത​ക​ങ്ങൾ വാ​യി​ച്ചു​ത​ള്ളാം. പ​ക്ഷേ വാ​യ​ന​യി​ലൂ​ടെ ല​ഭി​ക്കേ​ണ്ട​ത് ഹൃ​ദയ വി​ശാ​ല​ത​യും ഉ​ൾ​ക്കാ​ഴ്​​ച​യു​മാ​ണ്. അ​തി​ന് ആ വാ​യന സ​ഹാ​യി​ക്കാ​ത്തി​ട​ത്തോ​ളം കാ​ലം മു​റി​ക്കൊ​പ്പം സ്വ​ന്തം മ​ന​സി​ന്റെ വാ​താ​യ​ന​ങ്ങ​ളും കൊ​ട്ടി​യ​ട​യ്​​ക്കാ​നേ അ​ദ്ദേ​ഹ​ത്തി​നു സാ​ധി​ക്കൂ.

മ​ക്കൾ ഒ​രി​ക്ക​ലും ത​ന്നെ തേ​ടി​വ​രി​ല്ലെ​ന്ന് ജോൺ മാ​ത്യു ക​രു​തു​ന്നു. വ​ന്നാൽ ത​ന്നെ അ​വ​ർ​ക്ക് മു​ഖം കൊ​ടു​ക്കി​ല്ല. സം​സാ​രി​ക്കേ​ണ്ടി​ വ​ന്നാൽ പോ​ലും ഉ​പ​ചാ​ര​വാ​ക്കു​കൾ മാ​ത്റം. സ്​​നേ​ഹം പു​റ​ത്തു കാ​ണി​ക്കാ​ത്ത​തു മാ​ത്റ​മ​ല്ല,​ അ​ദ്ദേ​ഹ​ത്തി​ന്റെ പ്റ​ശ്​​നം. സ്​​നേ​ഹം ഇ​ല്ലാ​ത്ത​തു കൂ​ടി​യാ​ണ്. ചു​റ്റു​മു​ള്ള എ​ല്ലാ​വ​രെ​യും സം​ശ​യ​വും അ​വി​ശ്വാ​സ​വു​മാ​ണ്. അ​ത് ത​ന്നി​ലു​ള്ള അ​വി​ശ്വാ​സം കൂ​ടി​യാ​ണ് എ​ന്നു പ​റ​യു​ന്ന​താ​വും കൂ​ടു​തൽ ശ​രി.

പ​ണി​ക്ക​രാ​ക​ട്ടെ,​ അ​നു​ഭ​വ​ങ്ങ​ളെ​ല്ലാം ക​യ്​​പേ​റി​യ​താ​യി​ട്ടും പി​ന്നെ​യും പ​രീ​ക്ഷ​ണ​ങ്ങ​ൾ​ക്കു ത​യ്യാ​റാ​ണ്. ഉ​റ്റ​വ​ർ​ക്കു വേ​ണ്ട​ങ്കി​ലും ത​ന്നിൽ നി​ന്ന് ആ​ർ​ക്കെ​ങ്കി​ലും പ്റ​യോ​ജ​നം ല​ഭി​ക്ക​ണ​മെ​ന്ന് ചി​ന്തി​ക്കു​ന്നു. ത​നി​ക്ക് വേ​ദ​ന​കൾ സ​മ്മാ​നി​ച്ച​വ​രോ​ടും കാ​ര്യ​മായ വി​ദ്വേ​ഷം പു​ല​ർ​ത്തു​ന്നി​ല്ല. അ​വ​രു​ടെ ഭാ​ഗം ഉ​ൾ​ക്കൊ​ള്ള​നും ഒ​രു പ​രി​ധി​വ​രെ ഒ​രു​ക്ക​മാ​ണ്.

ഭാ​ര്യ​യെ കു​റി​ച്ചു ചോ​ദി​ച്ച​പ്പോൾ പ​ണി​ക്കർ പ​റ​ഞ്ഞ​ത് ഇ​ങ്ങ​നെ:

 ‘‘ എ​ന്നോ​ട് സ്​​നേ​ഹ​മി​ല്ലാ​ത്ത​തു കൊ​ണ്ടാ​വി​ല്ല. മ​കൾ വി​ളി​ക്കു​ന്നു. അ​വ​ൾ​ക്ക് കു​ഞ്ഞു​ങ്ങൾ മൂ​ന്നാ​ണ്. അ​ന്യ​നാ​ട​ല്ലേ. അ​വി​ടെ കു​റ്റു​ങ്ങ​ളെ വ​ള​ർ​ത്തുക ബു​ദ്ധി​മു​ട്ടാ​ണ്. ര​ത്ന​ത്തി​നാ​ണെ​ങ്കിൽ വേ​റെ ഒ​ന്നും അ​റി​യു​ക​യു​മി​ല്ല. കൊ​ച്ചു​വീ​ട് ആ​യ​തു​കൊ​ണ്ട് ഞാൻ കൂ​ടി താ​മ​സി​ച്ചാൽ ബു​ദ്ധി​മു​ട്ടാ​കും. ന​മ്മ​ള​ത് മ​ന​സി​ലാ​ക്കേ​ണ്ടേ​?​’’

ജോൺ മാ​ത്യു ഇ​ന്ന​ലെ​ക​ളിൽ ജീ​വി​ക്കു​ന്നു; പ​ണി​ക്കർ ഇ​ന്നി​ലും. സ്വ​ന്തം മ​ന​സി​ലെ ന​ന്മ പ​ണി​ക്കർ കെ​ടു​ത്തി​ക്ക​ള​ഞ്ഞി​ട്ടി​ല്ല.

മ​ന​സ് ഒ​രു വി​ള​ക്കാ​ണ്. ആ​ഞ്ഞ​ടി​ക്കു​ന്ന കാ​റ്റ​ത്തും ആ വി​ള​ക്ക് അ​ണ​യാ​തെ സൂ​ക്ഷി​ക്കാ​നാ​കു​ന്ന​വർ വി​ര​ള​മാ​ണ്. പ​ക്ഷേ അ​വ​ർ​ക്കേ ഒ​രു പൂ​ക്കാ​ലം സ​മ്മാ​നി​ക്കാൻ സാ​ധി​ക്കൂ.

(കേരളകൗമുദി ആഴ്​ചപ്പതിപ്പിലെ ‘ ചുറ്റും ചിലത് ’ എന്ന കോളം)

ഈ മു​ജീ​ബി​നെ നി​ങ്ങൾ അ​റി​യും​

മ​നു​ഷ്യ​ച്ച​ന്ത​യിൽ രാ​വി​ലെ ന​ല്ല തി​ര​ക്കാ​യി​രു​ന്നു. കേ​ര​ള​ത്തി​ലെ ചെ​റു​തും വ​ലു​തു​മായ പ​ട്ട​ണ​ങ്ങ​ളിൽ അ​ത് യാ​ഥാ​ർ​ത്ഥ്യ​മാ​യി​ട്ട് നാ​ളേ​റെ​യാ​യ​ല്ലോ. ന​ഗ​ര​ഹൃ​ദ​യ​ത്തി​ന​ടു​ത്തു​ള്ള വ​ഴി​യ​രി​കി​ൽ​ത്ത​ന്നെ​യാ​വും മ​നു​ഷ്യ​ച്ച​ന്ത.

പ​ണി​ക്ക് ആ​ളെ വേ​ണ​മെ​ങ്കിൽ മ​നു​ഷ്യ​ച്ച​ന്ത​യി​ലേ​ക്കു പോ​കാം. ക​ങ്കാ​ണി​ക​ളു​ടെ ലോ​റി​യിൽ ക​യ​റാ​തെ സ്വ​ന്ത​മാ​യി പ​ണി​യെ​ടു​ക്കാ​നാ​ഗ്റ​ഹി​ക്കു​ന്ന അ​ന്യ​സം​സ്ഥാന തൊ​ഴി​ലാ​ളി​കൾ അ​വി​ടെ കൂ​ട്ട​മാ​യി നി​ൽ​പ്പു​ണ്ടാ​കും. ആ കൂ​ട്ട​ത്തിൽ നി​ന്ന് ഒ​രു പ​ണി​ക്കാ​ര​നെ വി​ല​പ​റ​ഞ്ഞ് ഉ​റ​പ്പി​ക്കുക അ​ത്റ ക്ളേ​ശ​ക​ര​മായ ജോ​ലി​യ​ല്ല. അ​ങ്ങ​നെ​യാ​ണ് വെ​ള്ളൂ​ർ​ക്കു​ന്ന​ത്തെ ച​ന്ത​യിൽ നി​ന്ന് ഒ​രു പ്റ​ഭാ​ത​ത്തിൽ മു​ജി​ബുർ റ​ഹ്​​മാൻ എ​ന്റെ ഒ​പ്പം കൂ​ടി​യ​ത്.

ഒ​രാ​ഴ്​​ച​ത്തെ പ​ണി​യു​ണ്ടാ​കും. രാ​വി​ലെ എ​ട്ടു മ​ണി​ക്കു വ​ന്നാൽ അ​ഞ്ചര ആ​റു വ​രെ പ​ണി​യെ​ടു​ക്കും. ഉ​ച്ച​യ്​​ക്ക് അര മ​ണി​ക്കൂർ വി​ശ്റ​മം. പ​ണി​യാ​യു​ധ​ങ്ങൾ ന​മ്മൾ ന​ൽ​ക​ണം. കൂ​ലി​ക്കു​റ​വിൽ മു​ജീ​ബ് ന​ൽ​കു​ന്ന​ത് അ​ദ്ധ്വാ​നം മാ​ത്റം. ര​ണ്ടാം ദി​വ​സം ത​ന്നെ മു​ജീ​ബ് സ്ഥ​ല​വു​മാ​യി ഇ​ണ​ങ്ങി. ജോ​ലി​ക്കി​ട​യിൽ സം​സാ​ര​മൊ​ന്നു​മി​ല്ല. വെ​യി​ലും മ​ഴ​യും പ്റ​ശ്​​ന​മ​ല്ല. ഒ​രു യ​ന്ത്റ​മ​നു​ഷ്യ​നെ​പ്പോ​ലെ ച​ലി​ച്ചു​കൊ​ണ്ടി​രി​ക്കും.

താൻ ബം​ഗാ​ളി​യാ​ണെ​ന്നാ​ണ് മു​ജീ​ബ് പ​റ​ഞ്ഞ​ത്. കൊ​ൽ​ക്ക​ത്ത​യിൽ നി​ന്ന് അ​ക​ന്നു​മാ​റി​യു​ള്ള റാ​ണാ​ഘ​ട്ടി​ന​ടു​ത്തു​ള്ള ഒ​രു ഗ്റാ​മ​ത്തി​ന്റെ പേ​രാ​ണ് അ​യാൾ പ​റ​ഞ്ഞ​ത്. ബം​ഗാ​ളി​ന്റെ ഭൂ​മി​ശാ​സ്​​ത്റം നി​ശ്ച​യ​മി​ല്ലാ​ത്ത​തി​നാൽ അ​ധി​ക​മൊ​ന്നും തി​ര​ക്കാൻ പോ​യി​ല്ല. ദു​ർ​ഗാ​പൂജ അ​ടു​ത്തു​വ​രു​ന്ന സ​മ​യ​മാ​യി​രു​ന്നു. കൂ​ടെ​യു​ള്ള​വ​രെ​ല്ലാം ര​ണ്ടാ​ഴ്‌ച ക​ഴി​ഞ്ഞ് നാ​ട്ടിൽ പോ​കും. അ​വ​ർ​ക്കൊ​പ്പം പോ​ക​ണം. അ​ത്റ​യേ അ​യാൾ പ​റ​ഞ്ഞു​ള്ളൂ.

ത​ന്റെ കു​ടും​ബം ഗ്റാ​മ​ത്തി​ലാ​ണെ​ന്ന് ഒ​രു വൈ​കു​ന്നേ​രം അ​യാൾ പ​റ​ഞ്ഞു. മു​ജീ​ബി​നു മാ​ത്റ​മാ​ണ് ജോ​ലി​യു​ള്ള​ത്. അ​ച്‌​ഛൻ തു​കൽ ക​ന്പ​നി​യി​ലാ​യി​രു​ന്നു. ഇ​പ്പോൾ തീ​രെ വ​യ്യ. ര​ണ്ട് അ​നു​ജ​ന്മാ​രു​ണ്ട്. പ​ഠി​ക്കാ​നൊ​ന്നും പോ​കു​ന്നി​ല്ല. ജോ​ലി​യി​ല്ലാ​തെ ന​ട​ക്കു​ക​യാ​ണ്.

മ​റ്റു തൊ​ഴി​ലാ​ളി​ക​ൾ​ക്കൊ​പ്പം ഒ​രു വാ​ട​ക​വീ​ട്ടി​ലെ കു​ടു​സു​മു​റി​യി​ലാ​ണ് താ​മ​സം. മു​റി​യിൽ പ​ത്തുപേ​രു​ണ്ടാ​കും. ഒ​രാൾ ഇ​രു​ന്നു​റു രൂപ മാ​സ​വാ​ടക കൊ​ടു​ക്ക​ണം. ബീ​ഹാ​ർ,​ ഒ​ഡി​ഷ,​ മ​ണി​പ്പൂർ തു​ട​ങ്ങിയ സം​സ്ഥാ​ന​ങ്ങ​ളി​ൽ​നി​ന്നു​ള്ള​വ​രും മു​റി​യി​ലു​ണ്ട്. ക​ഷ്​​ട​പ്പാ​ടി​ന്റെ നാ​ളു​ക​ളിൽ അ​വർ ഒ​രു​മി​ച്ചു താ​മ​സി​ക്കു​ന്നു. മു​ണ്ട് മു​റു​ക്കി​യു​ടു​ക്കു​ന്നു. കി​ട്ടു​ന്ന​തെ​ല്ലാം മി​ച്ചം പി​ടി​ക്കു​ന്നു. മൊ​ബൈൽ ഫോ​ണാ​ണ് ആ​കെ​യു​ള്ള സ്വ​ത്ത്. പ​ക്ഷേ അ​തിൽ മു​ജീ​ബ് ആ​രെ​യും വി​ളി​ക്കു​ന്ന​ത് ക​ണ്ടി​ട്ടി​ല്ല. വ​ർ​ഷ​ത്തിൽ ഒ​രി​ക്ക​ലാ​ണ് നാ​ട്ടിൽ പോ​കു​ന്ന​ത്.

ഞാ​യ​റാ​ഴ്​​ച​യാ​ണ് അ​വ​ധി. അ​ന്ന് അ​ന്യ​സം​സ്ഥാ​ന​ക്കാ​രു​ടേ​താ​ണ് വ​ഴി​യോ​രം. അ​വ​ർ​ക്കു​വേ​ണ്ടി എ​ത്തു​ന്ന ക​ച്ച​വ​ട​ക്കാ​ർ,​ അ​വ​ർ​ക്കു​വേ​ണ്ടി തു​റ​ക്കു​ന്ന ഹോ​ട്ട​ലു​ക​ൾ. എ​ന്തി​ന്,​ അ​ന്ന് അ​വ​ർ​ക്കു​വേ​ണ്ടി ഓ​ടു​ന്ന ബ​സു​കൾ പോ​ലു​മു​ണ്ട്. വ​ഴി​യോ​ര​ത്ത് എ​ല്ലാ സാ​ധ​ന​സാ​മ​ഗ്റി​ക​ളും സു​ല​ഭം. എ​ല്ലാം ഉ​പ​യോ​ഗി​ക്ക​പ്പെ​ട്ട​വ​യാ​ണെ​ന്നു മാ​ത്റം. വ​ഴി​യ​രി​കിൽ കി​ട്ടു​ന്ന ടീ ഷ​ർ​ട്ടും ജീ​ൻ​സും പോ​ലും സെ​ക്ക​ൻ​ഡ് ഹാ​ൻ​ഡാ​ണ്.

ഇ​ല​ക്​​ട്റോ​ണി​ക് ഉ​പ​ക​ര​ണ​ങ്ങൾ മു​തൽ ഫാ​നും ഫ്റി​ഡ്ജും വ​രെ കി​ട്ടും ഈ ഞാ​യർ ച​ന്ത​ക​ളി​ൽ. അ​ത് വാ​ങ്ങാൻ ഇ​ടി​യാ​ണ്. അ​വ​യെ​ല്ലാം വാ​രി​ക്കൂ​ട്ടി​യാ​ണ് ഇ​വ​രെ​ല്ലാം നാ​ട്ടി​ലേ​ക്കു പോ​കു​ന്ന​ത്. റെ​യി​ൽ​വേ സ്​​റ്റേ​ഷ​നിൽ ഒ​രു ഉ​ത്സ​വ​ത്തി​ന്റെ ആ​ൾ​ക്കൂ​ട്ട​മു​ണ്ടാ​കും. അ​വി​ടെ​യു​മു​ണ്ട് മാ​മൂ​ൽ. അ​ന്യ​സം​സ്ഥാന തൊ​ഴി​ലാ​ളി​ക​ളോ​ട് ചില റെ​യി​ൽ​വേ ഉ​ദ്യോ​ഗ​സ്ഥർ ഇ​രു​ന്നൂ​റു മു​തൽ എ​ണ്ണൂ​റു രൂ​പ​വ​രെ അ​ധി​കം വാ​ങ്ങും. പൊ​ലീ​സു​കാ​രിൽ ചി​ല​ർ​ക്കു​മു​ണ്ട് പി​രി​വ്. വ​ണ്ടി​യിൽ ആ​ളെ കു​ത്തി​നി​റ​യ്​​ക്കു​ന്ന​തു ക​ണ്ടാൽ വാ​ഗൺ ട്റാ​ജ​ഡി​ക്കാർ തോ​റ്റു​പോ​കും. ശ്വാ​സം​വി​ടാ​നു​ള്ള സ്ഥ​ലം പോ​ലു​മു​ണ്ടാ​കി​ല്ല. ഇ​രു​ന്നൂ​റോ,​ മു​ന്നൂ​റോ പേ​രു​ണ്ടാ​കും ഒ​രു ബോ​ഗി​യി​ൽ.

പ​ണി​തീ​ർ​ത്തു പോ​കു​ന്ന​തി​നു ത​ലേ​ന്ന് മു​ജീ​ബ് ഒ​രു കാ​ര്യം വെ​ളി​പ്പെ​ടു​ത്തി. താൻ ബം​ഗാ​ളി​യ​ല്ല,​ ബം​ഗ്ളാ​ദേ​ശു​കാ​ര​നാ​ണ്. ജെ​സോ​റി​ന​ടു​ത്ത ഒ​രു ഗ്റാ​മ​ത്തിൽ നി​ന്നാ​ണ്. ബം​ഗാ​ളും ബം​ഗ്ളാ​ദേ​ശും ത​മ്മിൽ എ​ന്താ​ണു വ്യ​ത്യാ​സ​മെ​ന്ന് മു​ജീ​ബി​ന് അ​ത്റ നി​ശ്ച​യ​മി​ല്ല. ഭാ​ഷ​യും രീ​തി​ക​ളു​മെ​ല്ലാം ഒ​ന്നു​ത​ന്നെ​യാ​ണ്.

നാ​ട്ടിൽ പ​ട്ടി​ണി​യാ​യി​രു​ന്ന കാ​ല​ത്ത് വ​ർ​ഷ​ങ്ങ​ൾ​ക്കു മു​ൻ​പാ​ണ് അ​ബ്ദു​ള്ളാ ബാബ എ​ന്ന മ​ത​പ​ണ്ഡി​ത​നോ​ടൊ​പ്പം മു​ജീ​ബും നാ​ട്ടു​കാ​രായ മ​റ്റു ചില ചെ​റു​പ്പ​ക്കാ​രും കൊ​ൽ​ക്ക​ത്ത​യി​ലെ​ത്തി​യ​ത്. അ​വി​ടെ എ​ന്തെ​ങ്കി​ലു​മൊ​ക്കെ ജോ​ലി കാ​ണും. കാ​ര്യ​മാ​യി മി​ച്ചം പി​ടി​ക്കാ​നാ​വി​ല്ലെ​ങ്കി​ലും ജീ​വി​ച്ചു​പോ​കാം. ബാ​ക്കി വ​രു​ന്ന​ത് വീ​ട്ടി​ലെ​ത്തി​ച്ചാൽ  അ​വ​ർ​ക്കും ആ​ശ്വാ​സ​മാ​യി.
കേ​ര​ള​ത്തി​ലേ​ക്ക് ആ​ളെ ജോ​ലി​ക്ക​യ​ക്കു​ന്ന മം​ഗ​ൾ​ദാ എ​ന്ന​യാ​ളെ പ​രി​ച​യ​പ്പെ​ടു​ത്തി​യ​തും ബാ​ബ​യാ​ണ്.

‘​‘​അ​വി​ടെ പോ​യാൽ നി​ന്റെ ക​ഷ്​​ട​പ്പാ​ടു​ക​ളൊ​ക്കെ തീ​രും. നീ ധ​നി​ക​നാ​കും. അ​ന്ന് ഈ പാ​വം ബാ​ബ​യെ മ​റ​ക്കാ​തി​രു​ന്നാൽ മ​തി​’​’. യാ​ത്റ​യാ​ക്കു​ന്പോൾ ബാബ അ​ങ്ങ​നെ​യാ​ണു പ​റ​ഞ്ഞ​ത്. ബം​ഗ്ളാ​ദേ​ശി എ​ന്ന വാ​ക്ക് ഉ​പ​യോ​ഗി​ക്ക​രു​തെ​ന്ന് മം​ഗ​ൾ​ദാ​യാ​ണ് പ​റ​ഞ്ഞ​ത്. ‘​‘​ആ​രു ചോ​ദി​ച്ചാ​ലും കൊ​ൽ​ക്ക​ത്ത​ക്കാ​ര​നാ​ണെ​ന്നേ പ​റ​യാ​വൂ. പി​ന്നെ വ​രു​ന്പോ​ഴെ​ല്ലാം എ​നി​ക്ക് ര​ണ്ടാ​യി​രം രൂപ ത​ര​ണം. നി​ന്നെ അ​യ​ക്കു​ന്ന​തി​ന്റെ ക​ട​മാ​ണ്’​’.

‘‘ര​ണ്ടാ​യി​രം രൂ​പ​യോ​?​’’ മു​ജീ​ബ് ക​ണ്ണു​മി​ഴി​ച്ചു. അ​ത്റ വ​ലിയ ഒ​രു സം​ഖ്യ ജീ​വി​ത​ത്തിൽ ക​ണ്ടി​ട്ടു​കൂ​ടി​യി​ല്ല. എ​ങ്കി​ലും മം​ഗ​ൾ​ദാ പ​റ​ഞ്ഞ ക​ട​ലാ​സിൽ ഒ​പ്പി​ട്ടു കൊ​ടു​ത്തു. പ​ത്താ​യി​രം പേ​രെ​യെ​ങ്കി​ലും മം​ഗ​ൾ​ദാ അ​യ​ച്ചി​ട്ടു​ണ്ടെ​ന്നാ​ണ് മു​ജീ​ബ് പ​റ​ഞ്ഞ​ത്.

നാ​ലു വ​ർ​ഷ​മാ​യി മു​ജീ​ബ് വ​ന്നി​ട്ട്. ഇ​തി​ന​കം മൂ​ന്നു ത​വണ നാ​ട്ടിൽ പോ​യി. കൊ​ൽ​ക്ക​ത്ത​യി​ലെ ബാ​ങ്കി​ലാ​ണ് പ​ണം ഇ​ടു​ന്ന​ത്. അ​വി​ടെ നി​ന്ന് പ​ണ​മെ​ടു​ത്ത് നാ​ട്ടി​ലേ​ക്കു പോ​കും. ഗംഗ എ​ന്ന പ​ത്മാ ന​ദി​യി​ലൂ​ടെ തോ​ണി​യി​ലാ​ണ് നാ​ട്ടി​ലേ​ക്കു​ള്ള യാ​ത്റ. വ​ലിയ ബാ​ഗും അ​തി​ൽ​നി​റ​യെ സ​മ്മാ​ന​ങ്ങ​ളു​മാ​യി വ​രു​ന്ന മു​ജീ​ബി​നെ കാ​ത്ത് മാ​താ​പി​താ​ക്ക​ളും അ​നു​ജ​ന്മാ​രും ബ​ന്ധു​ക്ക​ളും ഭാ​ര്യ ശ​ബ്​​ന​വും മ​ക്ക​ളു​മൊ​ക്കെ കാ​ത്തി​ര​പ്പു​ണ്ടാ​കും.

നാ​ലു വ​ർ​ഷം കൊ​ണ്ട് എ​ല്ലാം മെ​ച്ച​പ്പെ​ട്ടു. ക​ണ്ടാൽ തി​രി​ഞ്ഞു​നോ​ക്കാ​ത്ത​വർ കു​ശ​ലം പ​റ​യാ​നും കൂ​ട്ടു​കൂ​ടാ​നും തു​ട​ങ്ങി. കൂര ഇ​രു​ന്ന സ്ഥാ​ന​ത്ത് ന​ല്ലൊ​രു വീ​ടാ​യി. ഭാ​ര്യ​യു​ടെ ആ​ധു​നിക അ​ടു​ക്കള ഉ​പ​ക​ര​ണ​ങ്ങൾ കാ​ണാൻ അ​യ​ൽ​ക്കാർ എ​ത്തി​ത്തു​ട​ങ്ങി. ടി​വി ഉ​ണ്ടെ​ങ്കി​ലും അ​വി​ടെ കേ​ബിൾ ക​ണ​ക്​​ഷ​നി​ല്ല. മൊ​ബൈൽ ട​വ​റു​കൾ ഇ​നി​യും ത​ല​പൊ​ക്കി​യി​ട്ടി​ല്ല. ഇ​പ്പോൾ വീ​ടു​നി​റ​യെ ബ​ന്ധു​ക്ക​ളാ​ണ്.

അ​ടു​ത്ത വ​ര​വിൽ സ​ഹോ​ദ​ര​ങ്ങ​ളെ​യും കൊ​ണ്ടു​വ​രും. താൻ മാ​ത്റം ധ​നി​ക​നാ​യാൽ പോ​ര​ല്ലോ. കേ​ര​ള​ത്തിൽ ത​നി​ക്കെ​ന്തോ വ​ലിയ ജോ​ലി​യാ​ണെ​ന്നാ​ണ് നാ​ട്ടി​ലെ സം​സാ​രം. കേ​ര​ള​ത്തി​ലു​ള്ള​വ​രൊ​ക്കെ മ​ടി​യ​ന്മാ​രാ​ണ​ത്റേ. അ​തു​കൊ​ണ്ട് ന​ന്നാ​യി പ​ണി​യ​റി​യാ​വു​ന്ന​വ​ർ​ക്ക് വ​ലിയ ഡി​മാ​ൻ​ഡാ​ണ്.

ഈ മു​ജീ​ബി​നെ ന​മ്മൾ അ​റി​യും. ന​മ്മു​ടെ​യെ​ല്ലാം നാ​ട്ടിൽ ഇ​ത്ത​രം എ​ത്റ​യോ മു​ജീ​ബു​മാർ വ​ന്നി​റ​ങ്ങി​യി​ട്ടു​ണ്ട് അ​ത്തർ മ​ണ​വു​മാ​യി. മ​ണ​ലാ​ര​ണ്യ​ങ്ങ​ളി​ലെ ക​ഷ്​​ട​പ്പാ​ടു​ക​ളിൽ നി​ന്ന് ഇ​ട​വേ​ള​യെ​ടു​ത്ത് നാ​ട്ടി​ലൂ​ടെ ഒ​ന്നു ത​ല​പൊ​ക്കി ന​ട​ക്കാൻ മാ​ത്റം കൊ​തി​ച്ച പാ​വം ഗ​ൾ​ഫു​കാ​ർ.

(കേരളകൗമുദി ആഴ്​ചപ്പതിപ്പിലെ ‘ ചുറ്റും ചിലത്’ എന്ന കോളം)

ജീ​വി​തം മ​ട​ങ്ങി​വ​രു​ന്ന വ​ഴി​ക​ൾ

സൗ​ദാ​ഗ​ർ,​ മ​ണി​ര​ത്ന​ത്തി​ന്റെ ബോം​ബേ തു​ട​ങ്ങിയ ചി​ത്റ​ങ്ങ​ളി​ലൂ​ടെ പ്റേ​ക്ഷക ഹൃ​ദ​യം ക​വ​ർ​ന്ന മ​നീ​ഷാ കൊ​യ്​​രാള ക​ഴി​ഞ്ഞ​ദി​വ​സം ഫേ​സ് ബു​ക്കിൽ എ​ഴു​തിയ ക​മ​ന്റ് വാ​യി​ച്ച​പ്പോൾ പെ​ട്ടെ​ന്ന് ഞാൻ തേ​വ​ർ​കാ​ട്ടെ ജോ​ണി​ച്ച​നെ ഓ​ർ​ത്തു. ‘‘എ​ത്റ മെ​ല്ലെ​യാ​ണ് പ​ഴ​യ​കാല സൗ​ഹൃ​ദ​ങ്ങ​ളു​ടെ നി​ഴ​ലു​കൾ വി​ദൂ​ര​സ്വ​പ്​​ന​മാ​യ​ത്? അ​തെ,​ ഞാൻ നി​രാ​ശ​യാ​ണ്...’ അ​വർ എ​ഴു​തി.  എ​നി​ക്ക് അ​ദ്ഭു​തം തോ​ന്നി. മാ​രക രോ​ഗ​ത്തി​ന് ശ​സ്​​ത്റ​ക്റിയ ക​ഴി​ഞ്ഞ് ന്യൂ​യോ​ർ​ക്കിൽ വി​ശ്റ​മി​ക്കു​ന്ന മ​നീഷ പ​റ​ഞ്ഞ​തു ത​ന്നെ​യ​ല്ലേ മൂ​ന്നാ​ഴ്​ച മു​ൻ​പ് ജോ​ണി​ച്ച​നും  പ​റ​ഞ്ഞ​ത്?

ആ​ദ്യ​ത്തെ കാ​ഴ്​​ച​യി​ൽ​ത്ത​ന്നെ തേ​വ​ർ​കാ​ട്ടെ ജോ​ണി​ച്ചൻ മ​ന​സിൽ ക​യ​റി​ക്കൂ​ടി​യി​രു​ന്നു. കു​മ​ര​ക​ത്തെ ഒ​രു ക്ള​ബ് അ​നെ​ക്​​സ് ആ​യി​രു​ന്നു സ്ഥ​ലം. ഒ​രു പ​റ്റം ആ​ളു​ക​ളു​ടെ ന​ടു​വി​ലി​രു​ന്ന് വാ​തോ​രാ​തെ സം​സാ​രി​ക്കു​ക​യാ​ണ് മു​പ്പ​ത്തി​യ​ഞ്ചു വ​യ​സു വ​രു​ന്ന ഒ​രാ​ൾ. ക​ഴു​ത്തി​ലെ സ്വ​ർ​ണ​മാല ജു​ബ്ബ​യു​ടെ വ​രു​തി​യി​ലൊ​തു​ങ്ങാ​തെ പു​റ​ത്തു​കാ​ണാം. ക​ണ്ണു​ക​ളിൽ സൗ​ഹൃ​ദം. അ​റ്റം​പി​രി​ച്ച ക​ട്ടി​മീ​ശ​യെ ക​ബ​ളി​പ്പി​ച്ച് മു​ഖ​ത്ത് നി​ഷ്​​ക​ള​ങ്ക​ഭാ​വം തു​ളു​ന്പു​ന്നു. നാ​ട​കീ​യ​മായ അം​ഗ​വി​ക്ഷേ​പ​ങ്ങ​ളോ​ടെ​യാ​ണ് സം​സാ​രം. നെ​ല്ലി​യാ​ന്പ​തി​യിൽ വ​ച്ച് ക​ടു​വ​യെ നേ​രിൽ ക​ണ്ട​തി​നെ കു​റി​ച്ചാ​ണ് വ​ർ​ണ​ന. ക​ടുവ ആ​ക്റ​മ​ണ​കാ​രി​യ​ല്ല,​ അ​ട​ക്ക​മു​ള്ള മൃ​ഗ​മാ​ണെ​ന്നാ​ണ് ജോ​ണി​ച്ച​ന്റെ വാ​ദം. അ​തി​നോ​ടു വി​യോ​ജി​ക്കു​ന്ന​വ​രെ ത​ന്റെ അ​സാ​ധാ​രണ വാ​ഗ്​​വൈ​ഭ​വ​ത്തോ​ടെ നി​രാ​യു​ധ​രാ​ക്കു​ക​യാ​ണ് അ​യാ​ൾ. അ​ച്ചാ​യോ,​ അ​ളി​യാ തു​ട​ങ്ങിയ വാ​ക്കു​ക​ളാ​ണ് ജോ​ണി​ച്ച​ന്റെ നി​ഘ​ണ്ടു​വിൽ കൂ​ടു​ത​ലു​ള്ള​ത്. ത​ന്റെ വാ​ദ​ങ്ങൾ നി​ര​ത്തി​യ​ശേ​ഷം ‘​എ​ന്താ,​ അ​ങ്ങി​നെ​യ​ല്ലി​യോ​?’ എ​ന്നൊ​രു ചോ​ദ്യ​വു​മു​ണ്ട്.

ജീ​വി​തം ആ​ഘോ​ഷ​മാ​ക്കിയ ആൾ എ​ന്ന മു​ഖ​വു​ര​യാ​ണ് പ​രി​ച​യ​പ്പെ​ടു​ത്തിയ അ​ലൻ ചാ​ക്കോ ത​ന്ന​ത്. പ​രി​ച​യം വ​ള​ർ​ന്ന​പ്പോൾ എ​നി​ക്ക​ത് ബോ​ദ്ധ്യ​മാ​യി. ഏ​റെ ക​ഷ്‌​ട​പ്പാ​ടു​കൾ സ​ഹി​ച്ച് ജോ​ണി​ക്കു​ട്ടി എ​ന്ന പ​യ്യൻ എ​ങ്ങ​നെ​യാ​ണ് തേ​വ​ർ​കാ​ട്ടെ ജോ​ണി​ച്ചൻ എ​ന്ന സ​ന്പ​ന്ന​നാ​യ​തെ​ന്ന് ജോൺ ത​ന്നെ​യാ​ണ് എ​ന്നോ​ടു പ​റ​ഞ്ഞ​ത്. അ​റി​യ​പ്പെ​ടു​ന്ന ക​ൺ​സ​ൾ​ട്ട​ന്റാ​ണ് ജോ​ണി​ച്ച​ൻ. കൈ​വ​യ്​​ക്കാ​ത്ത മേ​ഖ​ല​കൾ വി​ര​ളം. സാ​ന്പ​ത്തിക ഉ​പ​ദേ​ശ​ങ്ങ​ളും നി​യ​മോ​പ​ദേ​ശ​ങ്ങ​ളും നി​ക്ഷേ​പ​സാ​ദ്ധ്യ​ത​ക​ളും തേ​ടി ജോ​ണി​നെ കാ​ണാൻ വ​രു​ന്ന​വർ ഏ​റെ​യു​ണ്ട്. ആ​രെ​യും ക​ബ​ളി​പ്പി​ക്കി​ല്ല. പ​ക്ഷേ ത​നി​ക്കു​ള്ള വി​ഹി​തം മു​ൻ​കൂർ ഉ​റ​പ്പി​ക്കും. സൗ​ജ​ന്യം എ​ന്നൊ​ന്നി​ല്ല എ​ന്ന​താ​ണ് ജോ​ണി​ന്റെ ആ​പ്​​ത​വാ​ക്യം. കൈ​യ​യ​ച്ച് സ​ഹാ​യി​ക്കും. അ​ത് നാ​ലാൾ അ​റി​യ​രു​തെ​ന്ന നി​ർ​ബ​ന്ധ​വും.

ജീ​വി​ത​ത്തെ ആ​ഘോ​ഷ​മാ​ക്കാൻ ജോ​ണി​ന് മാ​ർ​ഗ​ങ്ങൾ പ​ല​താ​ണ്. പ​ണം വാ​രി​ക്കോ​രി ചെ​ല​വ​ഴി​ക്കാൻ മ​ടി​യി​ല്ല. പ​ക്ഷേ അ​ത് ത​നി​ക്ക് ന​ല്ല ഓ​ർ​മ്മ​കൾ സ​മ്മാ​നി​ക്ക​ണ​മെ​ന്നു മാ​ത്റം. വ​ഴി​തെ​റ്റി​യു​ള്ള സ​ഞ്ചാ​രം വി​ര​ളം. മ​ദ്യ​സ​ത്കാ​ര​മാ​ണ് പ്റി​യ​ത​രം. ലോ​ക​ത്തി​ന്റെ പല ഭാ​ഗ​ങ്ങ​ളിൽ നി​ന്നു​ള്ള മു​ന്തിയ മ​ദ്യ​ങ്ങൾ ജോ​ണി​ന്റെ വീ​ട്ടി​ലെ സ്വ​കാ​ര്യ ബാ​റിൽ ക​ണ്ടി​ട്ടു​ണ്ട്. ഓ​രോ മ​ദ്യ​വും ക​ഴി​ക്കു​ന്ന​തി​ന്റെ രീ​തി​കൾ വി​വ​രി​ക്കു​ന്ന​തു ക​ണ്ടാൽ ദീ​ർ​ഘ​കാ​ലം ആ നാ​ട്ടി​ലാ​യി​രു​ന്നു​വെ​ന്നു തോ​ന്നും.

എ​ന്തെ​ങ്കി​ലും കാ​ര​ണം ക​ണ്ടെ​ത്തി ദി​വ​സ​വും സ​ത്കാ​രം ഒ​രു​ക്കുക എ​ന്ന​താ​ണ് ജോ​ണി​ന്റെ രീ​തി. എ​ല്ലാം കൂ​ട്ടു​കാ​ർ​ക്കു വേ​ണ്ടി. അ​തി​നി​ട​യിൽ പി​ണ​ക്ക​വും വ​ഴ​ക്കു​മെ​ല്ലാം ഉ​ണ്ടാ​കും പ​ക്ഷേ, നീ​ണ്ടു​നി​ൽ​ക്കി​ല്ല. വീ​ട്ടു​കാ​രു​മാ​യു​ള്ള ഉ​ല്ലാ​സ​യാ​ത്റ​കൾ വേ​റെ. എ​ല്ലാ വ​ർ​ഷ​വും അ​വ​ധി​ക്ക് രാ​ജ്യ​ത്തെ പ്റ​ധാന വി​നോ​ദ​സ​ഞ്ചാര കേ​ന്ദ്റ​ങ്ങ​ളിൽ കു​ട്ടി​ക​ളു​മൊ​ത്തു ക​റ​ങ്ങും. ര​ണ്ടു വ​ർ​ഷ​ത്തി​ലൊ​രി​ക്കൽ അ​വ​രോ​ടൊ​പ്പം വി​ദേ​ശ​യാ​ത്റ. എ​ന്തി​നാ​ണ് എ​ല്ലാം ആ​ഘോ​ഷ​മാ​ക്കു​ന്ന​തെ​ന്ന ചോ​ദ്യ​ത്തി​നു മു​ന്നിൽ ജോൺ തെ​ല്ലിട മൂ​ക​മാ​യി. പി​ന്നെ ശ​ബ്​​ദം താ​ഴ്​​ത്തി​പ്പ​റ​ഞ്ഞു:

"എ​ന്റെ അ​പ്പൻ മ​രി​ച്ച​ത് 48ാം വ​യ​സി​ലാ​ണ്. അ​റ്റാ​ക്കാ​യി​രു​ന്നു. അ​തി​നു​ശേ​ഷം അ​മ്മ​ച്ചി​യാ​ണ് ഞ​ങ്ങ​ളെ വ​ള​ർ​ത്തി​യ​ത്. അ​മ്മ​ച്ചി​ക്ക് അ​ന്ന് 43 വ​യ​സു കാ​ണും. എ​ന്നും അ​മ്മ​ച്ചി​യു​ടെ ക​ണ്ണീ​രു ക​ണ്ടാ​ണ് ഞ​ങ്ങൾ വ​ള​ർ​ന്ന​ത്. ക​ര​ഞ്ഞു​കൊ​ണ്ടാ​ണ് പ്റാ​ർ​ത്ഥന പോ​ലും. ഇ​ന്ന് ഞ​ങ്ങൾ നാ​ലു മ​ക്ക​ളും ഒ​രു മാ​തി​രി ന​ല്ല സൗ​ക​ര്യ​ത്തി​ലാ​ണ്. അ​മ്മ​ച്ചി സ​ന്തോ​ഷ​മാ​യി​രി​ക്കു​ന്നു. പ​ക്ഷേ അ​പ്പൻ പോ​യ​തി​ന്റെ സ​ങ്ക​ടം ഇ​ന്നു​മു​ണ്ട്.''

അ​പ്പ​ന് ജീ​വി​തം ക​ഷ്​​ട​പ്പാ​ടാ​യി​രു​ന്നു. കു​ട്ട​നാ​ട്ടി​ലെ കൃ​ഷി​യ​ല്ലേ? അ​വി​ടെ നി​ന്നു മാ​റി​യാൽ ന​ഷ്​​ടം. അ​തു​കൊ​ണ്ട് പ​ണ​മു​ണ്ടാ​യി​ട്ടും ജീ​വി​ത​ത്തി​ന്റെ ന​ല്ല വ​ശം അ​പ്പൻ ക​ണ്ടി​ല്ല. അ​മ്മ​യ്​​ക്കും ഞ​ങ്ങ​ൾ​ക്കും സ​ന്തോ​ഷം ത​ന്നി​ല്ല. എ​ന്നും ജോ​ലി​ത്തി​ര​ക്കു മാ​ത്റം. അ​ങ്ങ​നെ ജീ​വി​ക്കേ​ണ്ടെ​ന്നു ഞാൻ വി​ചാ​രി​ച്ചു. ജീ​വി​ക്കു​ന്ന കാ​ലം സ​ന്തോ​ഷ​മാ​യി ജീ​വി​ക്ക​ണം. മ​റ്റു​ള്ള​വ​ർ​ക്ക് ന​മ്മ​ളാൽ ക​ഴി​യു​ന്ന സ​ന്തോ​ഷം ന​ൽ​ക​ണം. ന​മ്മൾ ഒ​രു ന​ല്ല ഓ​ർ​മ്മ​യാ​യി​രി​ക്ക​ണം. അ​പ്പ​ന്റെ ആ​യു​സ് തീ​ർ​ന്ന​തു​പോ​ലെ പെ​ട്ടെ​ന്നൊ​രു ദി​വ​സം പോ​കേ​ണ്ടി​വ​ന്നാ​ലോ?

ജോ​ണി​ച്ച​ന്റെ ആ​ഘോ​ഷ​ങ്ങൾ തു​ട​രു​ന്നു​ണ്ടെ​ന്നാ​ണ് ക​രു​തി​യ​ത്. എ​ന്നാൽ അ​ലൻ വി​വ​രം പ​റ​ഞ്ഞ​പ്പോൾ ഞെ​ട്ടി. കാ​ൻ​സർ ബാ​ധി​ച്ച് റേ​ഡി​യേ​ഷ​നും കീ​മോ​യു​മാ​യി ജോൺ വീ​ട്ടിൽ വി​ശ്റ​മി​ക്കു​ക​യാ​ണ്. കാ​ണാൻ ചെ​ന്ന​പ്പോൾ ജോൺ ഒ​രു വ​ര​ണ്ട ചി​രി സ​മ്മാ​നി​ച്ചു. പ്റ​സ​രി​പ്പെ​ല്ലാം ചോ​ർ​ന്ന ചി​രി. ""നി​ങ്ങ​ളെ​ങ്കി​ലും വ​ന്ന​ല്ലോ'' എ​ന്നു മാ​ത്റം പ​റ​ഞ്ഞു. സം​സാ​രി​ച്ചു​വ​ന്ന​പ്പോ​ഴാ​ണ് മ​ന​സി​ലാ​യ​ത്. അ​സു​ഖ​വി​വ​രം അ​റി​ഞ്ഞ​തോ​ടെ ജോ​ണി​ന്റെ ആ​ഘോ​ഷ​ക്ക​ന്പ​നി ഒ​ഴി​ഞ്ഞു. രോ​ഗ​വി​വ​രം തി​ര​ക്കാ​നെ​ത്തി​യ​ത് ചു​രു​ക്കം ചി​ലർ മാ​ത്റം. ചി​ലർ ഫോൺ ചെ​യ്​​തു പ​റ​ഞ്ഞു: ""വി​വ​ര​മ​റി​ഞ്ഞു. വ​രു​ന്നു​ണ്ട്.'' അ​ത്റ ത​ന്നെ.

""ധാ​രാ​ളം കൂ​ട്ടു​കാ​രു​ണ്ട​ല്ലോ എ​ന്ന​താ​യി​രു​ന്നു എ​ന്റെ ഏ​റ്റ​വും വ​ലിയ സ​ന്തോ​ഷം. ബ​ന്ധു​ക്ക​ളു​ടെ കു​റ​വ് അ​വർ നി​ക​ത്തു​ന്ന​താ​യി എ​നി​ക്കു തോ​ന്നി. പ​ക്ഷേ ഇ​പ്പോൾ മ​ന​സി​ലാ​കു​ന്നു,​ അ​തെ​ല്ലാം നി​ഴൽ നാ​ട​ക​മാ​യി​രു​ന്നു​വെ​ന്ന്.'' അ​ങ്ങ​നെ​യൊ​ന്നു​മാ​യി​രി​ക്കി​ല്ലെ​ന്ന് ജോ​ണി​നെ പ​റ​ഞ്ഞ് ആ​ശ്വ​സി​പ്പി​ക്കാൻ ശ്റ​മി​ച്ചു. ബു​ദ്ധി​മു​ട്ടി​ക്കേ​ണ്ടെ​ന്നു ക​രു​തി മാ​റി നി​ൽ​ക്കു​ന്ന​താ​കാം; അ​സുഖ വി​വ​രം തി​ര​ക്കു​ന്ന​ത് ഇ​ഷ്​​ട​പ്പെ​ട്ടി​ല്ലെ​ങ്കി​ലോ എ​ന്നു ക​രു​തു​ന്ന​താ​കാം; ഈ അ​വ​സ്ഥ​യിൽ കാ​ണാൻ മ​ന​സ് അ​നു​വ​ദി​ക്കാ​ത്ത​തു​കൊ​ണ്ടാ​കാം; ഭ​യം കൊ​ണ്ടു​മാ​കാം.

"ശ​രി​യാ​യി​രി​ക്കാം. പ​ക്ഷേ രോ​ഗി​യായ എ​നി​ക്ക് ഇ​പ്പോൾ പു​തിയ ചില കൂ​ട്ടു​കാ​രു​ണ്ട്. ജീ​വി​ത​ത്തി​ലേ​ക്കു തി​രി​ച്ചു​വ​രാൻ എ​ന്നെ പ്റേ​രി​പ്പി​ക്കു​ന്ന കൗ​ൺ​സ​ല​ർ​മാ​ർ,​ പ​രി​ച​രി​ക്കു​ന്ന സി​സ്​​റ്റ​ർ​മാ​ർ,​ ചി​കി​ത്സി​ക്കു​ന്ന ഡോ​ക്​​ട​ർ​മാ​ർ,​ പി​ന്നെ ആ​ശു​പ​ത്റി​യിൽ പ​രി​ച​യ​പ്പെ​ട്ട എ​ന്നെ​പ്പോ​ലു​ള്ള രോ​ഗി​ക​ൾ,​ അ​വ​രു​ടെ ബ​ന്ധു​ക്ക​ൾ.. ജീ​വി​ത​ത്തി​ന് പു​തിയ ചില അ​ർ​ത്ഥ​ങ്ങൾ ഞാൻ കാ​ണു​ന്നു. കാ​ണാൻ വ​രാ​ത്ത കൂ​ട്ടു​കാ​രെ കു​റി​ച്ച് പ​രാ​തി​പ്പെ​ടു​ന്നി​ല്ല. പ​ക്ഷേ പ​ങ്കി​ട്ട സ​ന്തോ​ഷ​ത്തി​ന്റെ ചെ​റി​യൊ​രം​ശം ഞാൻ പ്റ​തീ​ക്ഷി​ച്ചു​പോ​യി. അ​തിൽ തെ​റ്റു​ണ്ടോ? എ​ന്താ,​ അ​ങ്ങ​നെ​യ​ല്ലി​യോ വേ​ണ്ട​ത്?​’’

ജോ​ണി​ച്ച​നോ​ടു പ​റ​യാൻ മ​റു​പ​ടി ഉ​ണ്ടാ​യി​രു​ന്നി​ല്ല. ഒ​ന്നു മാ​ത്റം മ​ന​സി​ലാ​യി. കൈ​വി​ട്ടു​പോ​കു​മെ​ന്ന അ​വ​സ​ര​ത്തി​ലും ജീ​വി​തം ന​മ്മി​ലേ​ക്കു മ​ട​ങ്ങി​വ​രും. അ​തു തി​രി​ച്ച​റി​യാ​നു​ള്ള മ​ന​സൊ​രു​ക്ക​മാ​ണ് പ്റ​ധാ​നം. ജോ​ണി​ന് അ​തു​ണ്ട്. അ​തു​കൊ​ണ്ട​യാൾ മ​ട​ങ്ങി​വ​രും.

(കേരളകൗമുദിയിൽ പ്റസിദ്ധീകരിക്കുന്ന ‘ ചുറ്റും ചിലത് ’ എന്ന പംക്തി )

സുമയുടെ സന്തോഷം,​ എല്ലാ അമ്മമാരുടെയും

കഴി​ഞ്ഞ​യാ​ഴ്​ച ഒ​രു ബ​ന്ധു​വീ​ട്ടിൽ വ​ച്ചാ​ണ് സു​മ​യെ ക​ണ്ട​ത്. അ​വർ ഏ​റെ സ​ന്തോ​ഷ​വ​തി​യാ​യി കാ​ണ​പ്പെ​ട്ടു. ചി​രി​യും പ്റ​സ​രി​പ്പും അ​വ​രി​ലേ​ക്ക് തി​രി​ച്ചു​വ​ന്നി​രി​ക്കു​ന്നു. നാ​ലു കൊ​ല്ലം മു​ൻ​പ് കാ​ണു​ന്പോൾ ആ​കെ ത​ക​ർ​ന്ന മ​ട്ടി​ലാ​യി​രു​ന്നു അ​വ​ർ. ജീ​വി​ത​ നൈ​രാ​ശ്യ​ത്തി​ന്റെ പ​ടു​കു​ഴി​യിൽ അ​ക​പ്പെ​ട്ട ക​ദ​നം വി​ങ്ങു​ന്ന മു​ഖ​ഭാ​വം. എ​ല്ലാം കൈ​വി​ട്ടു​പോ​യെ​ന്ന മ​ട്ടി​ലു​ള്ള പെ​രു​മാ​റ്റം. പെ​രു​മാ​റ്റം പ​ല​പ്പോ​ഴും ദു​സ്സ​ഹം. വാ​ക്കു​കൾ പോ​ലും പ​രു​ഷം. അ​വർ അ​ങ്ങ​നെ​യാ​യി​ല്ലെ​ങ്കി​ലേ അ​ത്ഭു​ത​മു​ള്ളൂ.

മൂ​ന്നു പ​തി​റ്റാ​ണ്ടു മു​ൻ​പ് സി​വിൽ എ​ൻ​ജി​നി​യ​റിം​ഗിൽ ഉ​ന്നത വി​ജ​യം നേ​ടിയ സു​മ​യു​ടെ ഫോ​ട്ടോ അ​ന്ന് പ​ത്റ​ങ്ങ​ളിൽ വ​ന്ന​ത് ഞാ​ന​പ്പോൾ ഓ​ർ​ത്തു. താ​മ​സി​യാ​തെ ഒ​രു ക​ൺ​സ്ട്റ​ക്​​ഷൻ ക​ന്പ​നി​യിൽ ജോ​ലി​യും കി​ട്ടി. മ​കൾ ജോ​ലി​ക്കു പോ​കു​ന്ന​തിൽ ബ​ന്ധു​ക്കൾ അ​ത്റ തൃ​പ്​​ത​രാ​യി​രു​ന്നി​ല്ല. അ​ട​ങ്ങി​യൊ​തു​ങ്ങി വീ​ട്ടി​ലി​രി​ക്കേ​ണ്ട പെ​ൺ​കു​ട്ടി വ​ർ​ക്ക് സൈ​റ്റു​ക​ളിൽ തൊ​ഴി​ലാ​ളി​ക​ൾ​ക്കൊ​പ്പം വെ​യി​ലു കൊ​ള്ളേ​ണ്ട കാ​ര്യ​മെ​ന്തെ​ന്ന് സു​മ​യു​ടെ അ​മ്മ പോ​ലും ചോ​ദി​ച്ചു. എ​ങ്കി​ലും സു​മ​യു​ടെ ജോ​ലി വി​വാ​ഹം വ​രെ തു​ട​ർ​ന്നു.

ഭ​ർ​ത്താ​വ് സു​രേ​ഷ് ബാ​ങ്ക് ഉ​ദ്യോ​ഗ​സ്ഥ​ൻ. സു​മ​യു​ടെ ത​റ​വാ​ടി​ന് ഒ​ത്ത സാ​ന്പ​ത്തിക സ്ഥി​തി. സ​ഹോ​ദ​രി ഡ​ൽ​ഹി​യിൽ ഒ​രു പൊ​തു​മേ​ഖ​ലാ സ്ഥാ​പ​ന​ത്തിൽ ഉ​യ​ർ​ന്ന ഉ​ദ്യാ​ഗ​സ്ഥ. പ​ക്ഷേ വി​വാ​ഹ​ത്തി​ന്റെ ഒ​രു ഉ​പാ​ധി പെ​ൺ​കു​ട്ടി ജോ​ലി​ക്ക് പോ​ക​രു​തെ​ന്നാ​യി​രു​ന്നു. സുമ എ​തി​ർ​ത്തെ​ങ്കി​ലും ആ​രു​മ​ത് കാ​ര്യ​മാ​ക്കി​യി​ല്ല. ‘കു​ട്ടി ചെ​ല​വി​നു കൊ​ണ്ടു​വ​ന്നി​ട്ടു വേ​ണ്ട എ​ന്റെ മ​ക​നു ക​ഴി​യാ​ൻ’ എ​ന്ന് ഭാ​വി അ​മ്മാ​യി​യ​മ്മ​യു​ടെ വി​ര​ട്ട​ലും. വി​വാ​ഹം കേ​മ​മാ​യി ന​ട​ന്നു. സുമ തി​ര​ക്കു​ക​ളോ​ടു വി​ട​പ​റ​ഞ്ഞ് കു​ടും​ബി​നി​യാ​യി. ര​ണ്ടു കു​ട്ടി​ക​ളു​ടെ അ​മ്മ​യാ​യി.

വ​ർ​ഷ​ങ്ങൾ ക​ട​ന്നു​പോ​യി. എ​ന്നാൽ പൊ​ടു​ന്ന​നെ കാ​ര്യ​ങ്ങൾ കൈ​വി​ട്ടു. സു​രേ​ഷ് ഒ​രു സാ​ന്പ​ത്തിക തി​രി​മ​റി കേ​സിൽ അ​ക​പ്പെ​ട്ടു. ജോ​ലി ന​ഷ്​​ട​മാ​യി. ഉ​ള്ള​തെ​ല്ലാം വി​റ്റു​പെ​റു​ക്കി​യാ​ണ് കേ​സി​ൽ​നി​ന്ന് ത​ല​യൂ​രി​യ​ത്. പ​ക്ഷേ അ​യാൾ മ​ദ്യ​പാ​ന​ത്തി​ന് അ​ടി​പ്പെ​ട്ടു. ഒ​ടു​വിൽ ഒ​രു ല​ഹ​രി​വിമു​ക്ത കേ​ന്ദ്റ​ത്തിൽ ആ​ക്കേ​ണ്ടി​വ​ന്നു.

അ​തോ​ടെ കു​ടും​ബ​ത്തി​ന്റെ ചു​മ​തല സു​മ​യു​ടെ തോ​ളി​ലാ​യി. അ​വർ പ​ത​റി​യി​ല്ല. പ​ക്ഷേ ആയ കാ​ല​ത്ത് ജോ​ലി​യു​ണ്ടാ​യി​രു​ന്നെ​ങ്കിൽ എ​ന്ന​വർ ചി​ന്തി​ച്ചി​രി​ക്ക​ണം. ക്ളാ​സി​ലെ ഏ​റ്റ​വും സ​മ​ർ​ത്ഥ​യായ താൻ തൊ​ഴി​ലി​ല്ലാ​തെ​യി​രി​ക്കു​ന്പോൾ ത​നി​ക്കൊ​പ്പം പ​ഠി​ച്ച അ​ത്റ​യൊ​ന്നും മി​ടു​ക്കി​ല്ലാ​ത്ത​വർ സ​ർ​ക്കാ​രി​ലും സ്വ​കാ​ര്യ മേ​ഖ​ല​യി​ലും ഉ​ന്നത സ്ഥാ​ന​മാ​ന​ങ്ങൾ വ​ഹി​ക്കു​ന്നു.

ര​ണ്ടു പെ​ൺ​മ​ക്ക​ളെ​യും എ​ൻ​ജി​നി​യ​റോ,​ ഡോ​ക്​​ട​റോ ആ​ക്ക​ണ​മെ​ന്ന​താ​യി​രു​ന്നു ആ​ഗ്റ​ഹം. പ​ക്ഷേ അ​തി​നു​ള്ള സാ​ന്പ​ത്തി​ക​സ്ഥി​തി​യി​ല്ല. മൂ​ത്ത​യാ​ളെ എം.​ബി.​എ​യ്​​ക്ക് ചേ​ർ​ത്തു. ര​ണ്ടാ​മ​ത്തെ​യാൾ മാ​ദ്ധ്യമ പ​ഠ​ന​മാ​ണ് തെ​ര​ഞ്ഞെ​ടു​ത്ത​ത്. എ​വി​ടെ,​ എ​ങ്ങ​നെ ജോ​ലി കി​ട്ടു​മെ​ന്ന ആ​ധി​യു​ണ്ടാ​യി​രു​ന്നു. എ​ന്നാൽ ര​ണ്ടു​പേ​ർ​ക്കും ഉ​ടൻ ജോ​ലി​യാ​യി. ഒ​രാൾ കൊ​ച്ചി​യി​ൽ; മ​റ്റേ​യാൾ ഹൈ​ദ​രാ​ബാ​ദി​ൽ. ‘‘ അ​വ​ർ​ക്കു ജോ​ലി വേ​ണം. ജോ​ലി​യു​ള്ള​വ​രെ ക​ല്യാ​ണം ക​ഴി​ക്കാൻ മ​ന​സു​ള്ള​വ​ർ​ക്കേ അ​വ​രെ ന​ൽ​കാ​വൂ​’​’- ഓ​ർ​മ്മി​പ്പി​ക്കു​ന്ന​ത് ഭ​ർ​ത്താ​വി​ന്റെ അ​മ്മ ത​ന്നെ.
സു​മ​യെ​പ്പോ​ലെ സ​ന്തോ​ഷി​ക്കു​ന്ന ഒ​ട്ടേ​റെ അ​മ്മ​മാർ കാ​ണും. ത​ങ്ങ​ൾ​ക്കു ല​ഭി​ക്കാ​തി​രു​ന്ന അ​വ​സ​ര​ങ്ങൾ പെ​ൺ​മ​ക്ക​ളെ തേ​ടി​വ​രു​ന്ന​തു​കാ​ണു​ന്പോൾ അ​വ​രു​ടെ നെ​ഞ്ച് ത​ണു​ക്കു​ന്നു​ണ്ടാ​യി​രി​ക്കും.

ന​മ്മു​ടെ കോ​ർ​പ​റേ​റ്റ് മേ​ഖ​ല​യിൽ ഇ​ന്ന് പെ​ൺ​കു​ട്ടി​ക​ൾ​ക്ക് പി​ന്നിൽ നി​ൽ​ക്കേ​ണ്ടി​വ​രു​ന്നി​ല്ല. ഒ​രു പ​ക്ഷേ എ​ഴു​ത്തു പ​രീ​ക്ഷ​യി​ലും ഇ​ന്റ​ർ​വ്യൂ​വി​ലും ആ​ൺ​കു​ട്ടി​ക​ളെ​ക്കാൾ തി​ള​ങ്ങു​ന്ന​ത് പെ​ൺ​കു​ട്ടി​കൾ ത​ന്നെ. ത​ട്ട​ത്തിൻ മ​റ​നീ​ക്കി​യെ​ത്തു​ന്ന മു​സ്ലിം പെ​ൺ​കു​ട്ടി​ക​ളും നി​ര​വ​ധി.

മു​ൻ​പ് അ​ദ്ധ്യാ​പ​നം,​ നേ​ഴ്സിം​ഗ്,​ ബാ​ങ്കിം​ഗ് തു​ട​ങ്ങി ഏ​താ​നും ചില മേ​ഖ​ല​കൾ മാ​ത്റ​മാ​ണ് പെ​ൺ​കു​ട്ടി​ക​ൾ​ക്ക് അ​നു​യോ​ജ്യ​മെ​ന്നു ക​രു​തി​യി​രു​ന്ന​തെ​ങ്കിൽ ഇ​ന്ന് ഓ​ട്ടോ​മൊ​ബൈൽ മു​തൽ ട്റാ​വൽ ആ​ൻ​ഡ് ടൂ​റി​സം വ​രെ സ​മ​സ്​ത മേ​ഖ​ല​ക​ളി​ലും ഊ​ർ​ജ​സ്വ​ല​രായ പെ​ൺ​കു​ട്ടി​ക​ളു​ടെ സാ​ന്നി​ധ്യ​മു​ണ്ട്.

ന​മ്മു​ടെ ബി​സി​ന​സ് സ്കൂ​ളു​ക​ളും ജേ​ർ​ണ​ലി​സം സ്കൂ​ളു​ക​ളും ടൂ​റി​സം കോ​ഴ്സു​ക​ളും നോ​ക്കു​ക. ക്ളാ​സിൽ ആ​ൺ​കു​ട്ടി​ക​ളെ​ക്കാൾ പെ​ൺ​കു​ട്ടി​ക​ളാ​ണ്. ഇ​വ​ർ​ക്കു ല​ഭി​ക്കു​ന്ന​ത് കു​റ​ഞ്ഞ ജോ​ലി​യു​മ​ല്ല. പല സ്ഥാ​പ​ന​ങ്ങ​ളി​ലും വ​കു​പ്പ് മേ​ധാ​വി​കൾ സ്​​ത്റീ​ക​ളാ​ണ്. കാ​ര്യ​പ്റാ​പ്​​തി​യിൽ അ​വ​രാ​ണ് ഭേ​ദ​മെ​ന്ന വി​ല​യി​രു​ത്ത​ലും ശ​ക്ത​മാ​ണ്.

ടെ​ലി​വി​ഷൻ ചാ​ന​ലു​ക​ളി​ലെ പ​രി​പാ​ടി​ക​ളിൽ ആ​ധി​പ​ത്യം സ്ഥാ​പി​ച്ചാ​ണ് പെ​ൺ​കു​ട്ടി​കൾ മി​ക​വു തെ​ളി​യി​ച്ച​തെ​ന്നു തോ​ന്നു​ന്നു. ഒ​രു ബ​ർ​ഖാ ദ​ത്ത് ഉ​ണ്ടാ​യി​രു​ന്നി​ട​ത്ത് ഇ​ന്ന് വാ​ക്കു​കൾ കൊ​ണ്ട് ശ​ര​ങ്ങൾ തീ​ർ​ക്കു​ന്ന വ​നി​താ പ്റ​തി​ഭ​കൾ നി​ര​വ​ധി. രാ​ഷ്​​ട്റീ​യ​മാ​യാ​ലും ഓ​ഹ​രി വി​പ​ണി​യാ​യാ​ലും കു​റി​ക്കു കൊ​ള്ളു​ന്ന ചോ​ദ്യ​ങ്ങൾ അ​വർ അ​നാ​യാ​സം തൊ​ടു​ക്കു​ന്നു. പ​രി​ണത പ്റ​ജ്ഞ​രാ​യ​വർ പോ​ലും അ​വ​ർ​ക്കു മു​ന്നിൽ വി​യ​ർ​ക്കു​ന്ന​തും ന​മ്മൾ കാ​ണു​ന്നു​ണ്ട്.

ഇ​തൊ​രു മാ​റ്റ​മാ​ണ്. സ്​​ത്റീ​യു​ടെ സു​ര​ക്ഷി​ത​ത്വം സം​ബ​ന്ധി​ച്ച ച​ർ​ച്ച​കൾ ഒ​രു വ​ശ​ത്തു ന​ട​ക്ക​ട്ടെ.​ പ​ക്ഷേ ന​മ്മു​ടെ ഗ്റാ​മ​ങ്ങ​ളി​ലെ മൈ​ക്റോ ഫി​നാ​ൻ​സിം​ഗി​ലും കു​ടും​ബ​ശ്റീ​യി​ലും തു​ട​ങ്ങിയ മാ​റ്റം കോ​ർ​പ​റേ​റ്റ് ലോ​ക​ത്ത് കി​രൺ മ​ജും​ദാർ ഷാ​യെ​യും ഇ​ന്ദ്റാ നൂ​യി​യെ​യും ഒ​ക്കെ ക​ട​ന്ന് മു​ന്നോ​ട്ടു പോ​കു​ന്ന​തിൽ ഒ​രു സ​ന്തോ​ഷം തോ​ന്നു​ന്നി​ല്ലേ?

(കേരളകൗമുദി ആഴ്​ചപ്പതിപ്പിൽ പ്റസിദ്ധീകരിക്കുന്ന ‘ചുറ്റും ചിലത് ’ എന്ന കോളം)